Tác giả: Lê Ngọc Văn

Năm xuất bản: 2025

Nhà xuất bản: Khoa học Xã hội

Khổ sách: 16x24cm

Số trang: 469

Số ISBN: 978-632-607-397-3

Cuốn sách Xã hội học gia đình là kết quả nghiên cứu chuyên sâu của tác giả PGS. TS. Lê Ngọc Văn sau nhiều năm nghiên cứu khoa học tại Viện Xã hội học (nay là Viện Xã hội học và Tâm lý học) và Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới (nay là Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới), thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Bên cạnh đó, cùng với kinh nghiệm giảng dạy, đào tạo tại một số trường đại học và cơ sở đào tạo sau đại học , giúp tác giả xây dựng một công trình có giá trị giúp người đọc nhận thức rõ ràng và đầy đủ về gia đình với tư cách là một bộ môn chuyên ngành của Xã hội học. Theo tác giả , ba hợp phần cơ bản tạo thành đối tượng nghiên cứu hoàn chỉnh của xã hội học gia đình là: chức năng gia đình, cấu trúc gia đình và văn hóa gia đình. Các hợp phần này có mối quan hệ qua lại, tác động và chi phối lẫn nhau. Chức năng gia đình hình thành nên cấu trúc gia đình và ngược lại. Văn hóa gia đình là tấm gương phản chiếu chức năng và cấu trúc gia đình dưới một hình thức rất đặc biệt. Trải qua thời gian, sự tương tác của chức năng, cấu trúc và văn hóa gia đình hình thành nên những đặc trưng hay bản sắc của gia đình.

Cuốn sách có cấu trúc gồm 7 chương như sau:

Chương 1: Gia đình và xã hội. Chương này tìm hiểu nguồn gốc, l ị ch sử hình thành gia đình với các giả thuyết khác nhau; sự xuất hiện của các hình thái gia đình và sự biến đổi đa dạng của các hình thái gia đình gắn với những biến đổi về dân số, chế độ chính trị, văn hóa và phương thức sản xuất; lý do vì sao gia đình vừa là một thiết chế cơ bản của xã hội, vừa là một nhóm xã hội đặc thù; mối quan hệ giữa gia đình với các thiết chế và nhóm xã hội khác.

Chương 2: Xã hội học gia đình - Bộ môn chuyên ngành của xã hội học. Với tư cách là một bộ môn chuyên ngành của xã hội học, xã hội học gia đình có cách tiếp cận khác với các bộ môn khoa học xã hội khác. Sự khác biệt này thể hiện ở nhãn quan xã hội học cũng như qua cách phân biệt giữa vấn đề xã hội và vấn đề xã hội học trong nghiên cứu gia đình.

Chương 3: Chức năng gia đình. Chương này định nghĩa và giải thích khái niệm chức năng gia đình; sự hình thành và xu hướng biến đổi của chức năng gia đình; các chức năng cơ bản cũng như xu hướng biến đổi của chức năng gia đình Việt Nam hiện đại.

Chương 4: Cấu trúc gia đình. Chương này định nghĩa và phân loại cấu trúc gia đình; những biến đổi của cấu trúc gia đình Việt Nam trên ba mối quan hệ chính: quan hệ vợ chồng, quan hệ giữa cha mẹ với con cái vị thành niên và quan hệ giữa người cao tuổi với con cái đã trưởng thành.

Chương 5: Văn hóa gia đình. Chương này đưa ra định nghĩa về văn hóa gia đình, chỉ ra nội hàm, các thành tố hay cấu trúc của khái niệm văn hóa gia đình từ góc nhìn xã hội học; cơ sở hình thành văn hóa gia đình truyền thống Việt Nam; tính liên tục và sự biến đổi của văn hóa gia đình.

Chương 6: Tiếp cận lý thuyết nghiên cứu gia đình. Xã hội học gia đình sử dụng các lý thuyết chung của xã hội học để nghiên cứu những vấn đề của gia đình. Bên cạnh các lý thuyết tương đối phổ biến như lý thuyết chức năng - cấu trúc, lý thuyết xung đột, còn có các lý thuyết được sử dụng nhiều trong nghiên cứu gia đình như lý thuyết trao đổi xã hội và lựa chọn hợp lý, thuyết tương tác biểu trưng và lý thuyết kịch, lý thuyết hiện đại hóa và hậu hiện đại hóa, đặc biệt là lý thuyết nữ quyền.

Chương 7 : Phương pháp nghiên cứu gia đình. Chương này trình bày những hiểu biết cần thiết về phương pháp triển khai một đề tài nghiên cứu xã hội học nói chung và xã hội học gia đình nói riêng. Đó là cách thiết kế hay xây dựng đề cương nghiên cứu, viết tổng quan nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài và lựa chọn khách thể nghiên cứu trong một công trình thực nghiệm về gia đình.

Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách đến các nhà khoa học!

*Độc giả quan tâm vui lòng liên hệ thư viện Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới, số 27 Trần Xuân Soạn, Hai Bà Trưng, Hà Nội.

Trần Thị Mai Loan