Nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là hệ thống quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách mà Đảng đã đề ra, bao gồm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Cương lĩnh chính trị của Đảng, Điều lệ Đảng và các văn kiện Đại hội Đảng. Đây là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng, Nhà nước và nhân dân, là cơ sở lý luận để xây dựng và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư với trọng tâm là chuyển đổi số quốc gia, không gian mạng đã trở thành mặt trận nóng bỏng về tư tưởng, nơi các thế lực thù địch ráo riết đẩy mạnh âm mưu “diễn biến hòa bình”, “cách mạng màu”, xuyên tạc nền tảng tư tưởng của Đảng. Dựa trên tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, bài viết tập trung làm rõ các âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trên không gian mạng và đưa ra một số giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng, nhấn mạnh sự kết hợp giữa “xây” và “chống”, phát huy vai trò của toàn Đảng, toàn dân, đặc biệt là thế hệ trẻ trong việc bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng.

     1. Bối cảnh chuyển đổi số và những yêu cầu mới trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

     Đảng Cộng sản Việt Nam xác định, từ Đại hội XIV trở đi, đất nước sẽ chính thức bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhất là trí tuệ nhân tạo và công nghệ số đem đến cơ hội mà những quốc gia đang phát triển, chậm phát triển có thể nắm bắt để đi trước đón đầu, phát triển vượt bậc (Tô Lâm, 2024).

     Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng người dùng internet nhanh chóng. Tính đến đầu năm 2026, Việt Nam có 85,6 triệu người sử dụng internet, chiếm 84,2% dân số (DataReportal, 2026). Sự phát triển mạnh mẽ của các phương tiện truyền thông xã hội như Facebook, YouTube, TikTok vừa đem lại giá trị hữu ích nhưng cũng ẩn chứa nhiều nguy cơ, thách thức đối với công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Các thế lực thù địch đã triệt để lợi dụng không gian mạng để gieo rắc luận điệu sai trái, phản động. Chúng núp bóng dưới dạng phản biện xã hội, tự do ngôn luận, bảo vệ dân chủ để che đậy mưu đồ đen tối, nhằm phá hoại sự lãnh đạo của Đảng. Theo báo cáo của Bộ Công an tại Hội nghị tổng kết công tác an ninh mạng năm 2024, diễn ra vào ngày 15/1/2025, các đối tượng phản động đã phát tán hơn 95.000 bài viết trên Facebook, 50.000 video trên YouTube và 30.000 nội dung trên TikTok chứa thông tin sai lệch, bôi nhọ lãnh đạo, xuyên tạc chính sách của Đảng và Nhà nước, phá hoại đoàn kết dân tộc (Hà Nhân, 2025). Khi mà công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các nền tảng mạng xã hội cho phép thông tin lan truyền nhanh chóng, vượt qua biên giới địa lý, các thế lực thù địch đã sử dụng công nghệ deepfake, tin giả, để xuyên tạc lịch sử Đảng, bôi nhọ lãnh tụ, phủ nhận thành tựu cách mạng. Ví dụ, chúng lợi dụng các sự kiện nhạy cảm như phòng chống tham nhũng, thiên tai để thổi phồng, khuếch đại thông tin tiêu cực, gây nghi ngờ trong nhân dân (Nguyễn Thị Thu Hà, 2025). Điều này không chỉ làm suy yếu niềm tin mà còn thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, đặc biệt ở thế hệ trẻ - những người tiếp cận công nghệ nhanh chóng nhưng dễ bị ảnh hưởng bởi thông tin xấu, độc. Thực tế đó đặt ra yêu cầu cấp thiết cho việc xây dựng hệ thống bảo vệ nền tảng tư tưởng vững chắc trên không gian số, kết hợp giữa “xây” và “chống” theo tinh thần Nghị quyết 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị.

     2. Nhận diện âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trên không gian mạng

     Các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị đang dùng mọi thủ đoạn thâm độc nhằm phá vỡ nền tảng tư tưởng của Đảng. Chúng coi không gian mạng là “mặt trận không tiếng súng” để thúc đẩy “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Thủ đoạn của chúng ngày càng tinh vi, quyết liệt, với mục tiêu làm suy yếu sức mạnh dân tộc, lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa. Một số những thủ đoạn chính được sử dụng như sau:

     Thứ nhất, xuyên tạc lịch sử và phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng thông qua các bài viết, video deepfake xuyên tạc tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, đồng thời thổi phồng các vấn đề xã hội như phân hóa giàu nghèo, tham nhũng để quy chụp Đảng “xa rời nhân dân” (Lưu Văn Lâm, 2016).

     Thứ hai, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để kích động chia rẽ đoàn kết dân tộc. Ở các vùng Tây Nguyên, Tây Bắc, Tây Nam Bộ, chúng lợi dụng trình độ dân trí thấp để truyền bá tà đạo, đạo lạ, vu cáo Nhà nước kỳ thị dân tộc thiểu số (Đặng Quang Định, 2023).

     Thứ ba, sử dụng công nghệ số để lan tỏa thông tin xấu, độc. Một số trang web, blog, hội nhóm như Việt Tân, Hội Anh em Dân chủ được thành lập để lôi kéo, dụ dỗ người dân, đặc biệt là thanh niên (Bùi Thanh Sơn, 2023). Âm mưu này đặc biệt nguy hiểm trong bối cảnh hội nhập quốc tế, khi thông tin xuyên biên giới dễ dàng xâm nhập, làm “biến dạng” giá trị văn hóa truyền thống.

     3. Quan điểm của Đảng và một số giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

     Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị khóa XII về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” đã xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân. Nghị quyết nhấn mạnh: Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch là một nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng (Bộ Chính trị, 2018).

     Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” nêu rõ: “Bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng; bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an toàn thông tin là yêu cầu xuyên suốt” (Bộ Chính trị, 2024).

     Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc xây dựng “lá chắn số” thông qua thiết lập hệ thống bảo vệ nền tảng tư tưởng trong môi trường số, ngăn chặn, xử lý và phản bác thông tin sai trái là hết sức cần thiết. “Lá chắn số” không chỉ là phòng vệ mà còn là chủ động tấn công, chiếm lĩnh không gian mạng với nội dung tích cực, khoa học, mang lý tưởng cách mạng. Việc xây dựng giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đòi hỏi chiến lược toàn diện, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức, đặc biệt là Ban Chỉ đạo 35 các cấp. Giải pháp phải kết hợp giữa pháp lý, công nghệ, truyền thông và con người.

     Về mặt pháp lý, cần hoàn thiện hành lang pháp lý về an ninh mạng, như Luật An ninh mạng 2018 và các nghị định liên quan. Tăng cường thực thi nghiêm minh, xử phạt các đối tượng sử dụng không gian mạng để chống phá Đảng, đồng thời phổ biến giáo dục pháp luật để người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ (Mạch Quang Thắng, 2024). Ví dụ, Bộ Công an cần phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông để giám sát, xử lý kịp thời các trang mạng, tài khoản xã hội phản động.

     Về mặt công nghệ, phát triển và ứng dụng AI, Big Data để tự động nhận diện, phân tích và cảnh báo thông tin độc hại. Sử dụng mô hình AI để sàng lọc nội dung xấu trên mạng xã hội, xây dựng mạng lưới cộng tác viên hoạt động 24/7 để đấu tranh phản bác (Trường Chính trị Kon Tum, 2024). Viettel đã khẳng định vai trò “lá chắn” bằng cách triển khai hệ thống giám sát, xử lý tin giả (Viettel, 2025). Cần đầu tư hiện đại hóa trang thiết bị cho cơ quan chức năng để phát hiện sớm, cảnh báo kịp thời.

    Trong lĩnh vực truyền thông, phát huy vai trò định hướng của báo chí cách mạng thông qua chủ động nắm bắt dư luận, lan tỏa nội dung tích cực về thành tựu đổi mới, dân chủ, quyền con người dưới sự lãnh đạo của Đảng (Lê Hải Bình, 2023). Xây dựng các chiến dịch truyền thông số, như kênh TikTok, YouTube của cơ quan báo chí, để “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”. Đây là “lá chắn số” góp phần phản bác luận điệu sai trái.

    Về yếu tố con người, việc xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị, am hiểu công nghệ và kỹ năng truyền thông số là yếu tố then chốt. Cần phối hợp đồng bộ giữa các chủ thể trong hệ thống chính trị để tạo mạng lưới phòng thủ nhiều tầng. Đặc biệt, thanh thiếu niên là lực lượng xung kích, cần nâng cao bản lĩnh chính trị, kỹ năng phân tích thông tin. Mỗi cá nhân phải trở thành “chiến sĩ số”, chủ động lan tỏa giá trị tích cực, phản bác thông tin sai trái (Nguyễn Hùng Oanh, 2022).

    Cuối cùng, xây dựng văn hóa số lành mạnh, nâng cao “sức đề kháng” cho công dân số. Giáo dục kỹ năng nhận diện tin giả, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa để nhân dân tham gia giám sát, góp ý (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021).

     Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng là cuộc chiến không tiếng súng nhưng đầy cam go, quyết liệt. Xây dựng “lá chắn số” không chỉ là nhiệm vụ cấp bách mà còn là trách nhiệm lâu dài của toàn Đảng, toàn dân, nhất là thế hệ trẻ. Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng chính là bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, bằng tinh thần cảnh giác, chủ động và đổi mới. Khi mỗi cá nhân trở thành “chiến sĩ” trên mặt trận tư tưởng sẽ tạo nên hệ thống bảo vệ vững chắc, đưa Việt Nam tiến bước vững vàng trong kỷ nguyên mới.

Tài liệu tham khảo

1.    Bộ Chính trị. (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị khóa XII về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.

2.    Bộ Chính trị. (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đảng Cộng sản Việt Nam.

3.    Bùi Thanh Sơn. (2023). Nhận diện và đấu tranh với các thủ đoạn chống phá trên không gian mạng. Báo Quân đội nhân dân. Truy xuất từ https://www.qdnd.vn/phong-chong-dien-bien-hoa-binh/nhan-dien-va-dau-tranh-voi-cac-thu-doan-chong-pha-tren-khong-gian-mang-740796

4.    DataReportal. (2026). Digital 2026: Vietnam. Truy xuất từ https://datareportal.com/reports/digital-2026-vietnam

5.    Đảng Cộng sản Việt Nam. (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật.

6.    Đặng Quang Định. (2023). Gìn giữ, phát huy vai trò khối đại đoàn kết toàn dân tộc, hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh theo tinh thần Đại hội XIII của Đảng. Tạp chí Cộng sản. Truy xuất từ https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/chinh-tri-xay-dung-dang/-/2018/863803/gin-giu%2C-phat-huy-vai-tro-khoi-dai-doan-ket-toan-dan-toc%2C-huong-toi-muc-tieu-dan-giau%2C-nuoc-manh%2C-dan-chu%2C-cong-bang%2C-van-minh-theo-tinh-than-dai-hoi-xiii-cua-dang.aspx

7.    Hà Nhân. (2025). Không để thông tin sai sự thật làm xói mòn và suy giảm niềm tin. Báo Nhân dân. Truy xuất từ https://nhandan.vn/khong-de-thong-tin-sai-su-that-lam-xoi-mon-va-suy-giam-niem-tin-post897854.html

8.    Lê Hải Bình. (2023). Đại đoàn kết toàn dân tộc - Cội nguồn sức mạnh, động lực chủ yếu của cách mạng Việt Nam. Tạp chí Tuyên giáo. Truy xuất từ https://www.tuyengiao.vn/dai-doan-ket-toan-dan-toc-coi-nguon-suc-manh-dong-luc-chu-yeu-cua-cach-mang-viet-nam-151018

9.    Lưu Văn Lâm. (2016). Nhận diện và giải pháp đấu tranh chống âm mưu phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tạp chí Quốc phòng toàn dân. Truy xuất từ http://tapchiqptd.vn/vi/phong-chong-dbhb-tu-dien-bien-tu-chuyen-hoa/nhan-dien-va-giai-phap-dau-tranh-chong-am-muu-pha-hoai-khoi-dai-doan-ket-toan-dan-toc/9387.html

10. Mạch Quang Thắng. (2024). Phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Tạp chí Quốc phòng toàn dân. Truy xuất từ http://tapchiqptd.vn/vi/quan-triet-thuc-hien-nghi-quyet/phat-huy-truyen-thong-suc-manh-dai-doan-ket-toan-dan-toc-xay-dung-dat-nuoc-giau-manh-phon-/21570.html

11. Nguyễn Hùng Oanh. (2022). Phòng chống sự chia rẽ, bảo vệ khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong tình hình hiện nay. Tạp chí Quân đội nhân dân. https://www.qdnd.vn/phong-chong-dien-bien-hoa-binh/phong-chong-su-chia-re-bao-ve-khoi-dai-doan-ket-toan-dan-toc-trong-tinh-hinh-hien-nay-689973

12. Nguyễn Thị Thu Hà. (2025). Nhận diện, đấu tranh phòng, chống âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch trên không gian mạng để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Tạp chí Quản lý nhà nước. Truy xuất từ https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/02/28/nhan-dien-dau-tranh-phong-chong-am-muu-thu-doan-cua-cac-the-luc-thu-dich-tren-khong-gian-mang-de-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang

13. Tô Lâm. (2024). Một số nội dung cơ bản về kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc; những định hướng chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Tạp chí Cộng sản. Truy xuất từ https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/ky-nguyen-moi-ky-nguyen-vuon-minh-cua-dan-toc-ky-nguyen-phat-trien-giau-manh-duoi-su-lanh-dao-cam-quyen-cua-dang-cong-san-xay-dung-thanh-cong-nuoc-vie

14. Trường Chính trị Kon Tum. (2024). Một số giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Trường Chính trị Kon Tum. Truy xuất từ https://www.truongchinhtrikontum.org.vn/mot-so-giai-phap-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-tren-khong-gian-mang

15. Viettel. (2025). Viettel khẳng định vai trò 'lá chắn' trên mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng Đảng. Viettel Family. Truy xuất từ https://viettelfamily.com/news/viettel-tiep-tuc-khang-dinh-vai-tro-la-chan-tren-mat-tran-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-dang-global