Hội đồng nghiệm thu đề tài gồm có 7 thành viên, có mặt 5 người: GS. TS. Đỗ Hoài Nam, Chủ tịch Viện KHXH VN, Chủ tịch Hội đồng; TS. Nguyễn Hữu Dũng-Bộ Lao động, Phản biện 1; PGS. TS. Nguyễn Tuấn Huy, Viện Nghiên cứu và phát triển BV vùng Bắc Bộ, Phản biện 2; và các uỷ viên: PGS. TS. Trần Đình Thiên, Viện Kinh tế Việt Nam; GS.TS. Ngô Đức Thịnh, Viện Nghiên cứu Văn hoá. CN. Ngô Văn Sáu, Ban Quản lý khoa học, Viện KHXH VN, Thư ký hội đồng.
Tới dự buổi bảo vệ còn có TS. Trần Đình Hảo, Trưởng ban Ban Quản lý khoa học, Viện KHXH Việt Nam cùng một số nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu Con người.
PGS. TS. Phạm Thành Nghị trình bày tóm tắt những nội dung chính của đề tài; Phản biện 1 và phản biện 2 đọc bản nhận xét, đóng góp ý kiến cho đề tài. Tiếp đến các uỷ viên trong hội đồng nhận xét và đánh giá đề tài. Chủ tịch hội đồng nhận xét đánh giá và đưa ra kết luận của hội đồng.
Kết quả bỏ phiếu: 5/5 phiếu đạt loại Khá
1. Đánh giá về nội dung:
- Đề tài đã thực hiện đúng hợp đồng theo 2 nội dung chính: (1) Xác định những vấn đề cơ bản về phát triển con người Tây Bắc thông qua số liệu thống kê và kết quả điều tra và (2) Kiến nghị những giải pháp nhằm giải quyết những vấn đề cơ bản đã xác định.
- Đề tài đã xác định khung lý thuyết cho phân tích dựa trên quan điểm của Mahbub ul Haq đưa ra: tính bình đẳng, tính bền vững, năng lực và mức độ trao quyền.
- Thông qua số liệu thống kê, chỉ số phát triển con người các vùng được công bố trong báo cáo PTCN 2006 do Viện KHXH Việt Nam và UNPD phối hợp thực hiện, đề tài đã xác định những vấn đề cơ bản của PTCN ở vùng Tây Bắc, thông qua phỏng vấn nhóm, phỏng vấn cá nhân cán bộ cộng đồng và cán bộ quản lý cấp Tỉnh, huyện, xã, đề tài đã tìm hiểu nguyên nhân của các vấn đề này. Vấn đề PTCN ở vùng Tây Bắc được xác định là: (a) Mức độ phát triển con người thấp nhất cả nước, (b) Mức độ bất bình đẳng cao nhất, (3) Tính bền vững thấp, (4) Năng suất lao động (hay năng lực của người dân) thấp nhất và (5) Tính tích cực của chủ thể người dân và cộng đồng thấp.
Trên cơ sở các vấn đề đã được xác định, những dự báo sơ bộ về xu hướng PTCN vùng Tây Bắc đến năm 2015, Đề tài đã đưa ra 5 nhóm giải pháp: (1) Phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo, (2) Phát triển giáo dục, tăng cường nguồn nhân lực, (3) Phát triển y tế, tăng cường sức khoẻ của người dân, (4) Phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, tăng cường giao lưu, nâng cao đời sống văn hoá cộng đồng và (5)Tăng cường tính chủ thể của con người Tây Bắc. Đề tài nhân mạnh cách tiếp cận mới trong thực thi các giải pháp này trong việc tiến hành các dự án tổng thể, từ chỗ nhà nước trung ương làm thay hoặc chỉ cung cấp tài chính phải chuyển sang tăng cường năng lực, chuyển giao công nghệ, kỹ thuật để người Tây Bắc có năng lực và tính tích cực tự giải quyết các vấn đề của mình thay vì làm thay.
Nhìn chung Đề tài đã thực hiện đúng hợp đồng, được Hội đồng nghiệm thu đánh giá tốt và cho gợi ý chỉnh sửa phần giải pháp đề có thể trình bày với Chương trình phát triển vùng Tây Bắc.
3. Các sản phẩm:
(1) Báo cáo tổng hợp khoảng 130 trang
(2) Báo cáo tóm tắt 29 trang
(3) Báo cáo kiến nghị: 20 trang
(4) Hai bài báo đăng trên tạp chí Nghiên cứu con người
(5) Những sản phẩm trung gian khác: Kỷ yêu hội thảo của đề tài, số liệu xử lý trong gian, các biên bản và các báo cáo điều tra v.v.
4. Những đóng góp cụ thể về phương diện lý luận
- Triển khai một quan điểm phát triển con người trong đánh giá vấn đề ở một vùng có các chỉ báo cụ thể, sử dụng các số liệu thống kê và điều tra tại địa bàn giúp xác định được các vấn đề, mà theo các phản biện, là thành công rõ rệt nhất của đề tài;
- Đưa ra kiến nghị trên cơ sở kết quả nghiên cứu: thay đổi cách tiếp cận từ làm thay sang chuyển giao kỹ thuật và nâng cao năng lực bằng thực hiện các dự án tổng hợp: kế hoạch, nhân lực, tài chính và huấn luyện để người dân và cộng đồng tự làm.
- Báo các Tổng hợp của đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho NCS, học viên cao học và các nhà nghiên cứu.
Nguyễn Thị Mai Lan