Tham dự Lễ khai mạc có GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; PGS.TS. Tạ Minh Tuấn, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; TS. Đinh Thị Mai, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; cùng các đồng chí lãnh đạo Viện Hàn lâm, lãnh đạo và nguyên lãnh đạo các đơn vị, các nhà khoa học và đông đảo cán bộ, viên chức Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Về phía Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới có TS. Nguyễn Đình Tuấn, Viện trưởng; TS. Trần Thị Hồng, Phó Viện trưởng; GS.TS. Nguyễn Hữu Minh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới; cùng đại diện nguyên lãnh đạo Viện qua các thời kỳ và toàn thể viên chức, người lao động của Viện.

GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm phát biểu khai mạc

(Ảnh: Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)

Phát huy nguồn lực nhân văn, gắn kết nghiên cứu với thực tiễn

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh ý nghĩa của việc tổ chức trưng bày trong việc giới thiệu các thành tựu nghiên cứu, tăng cường kết nối tri thức khoa học với thực tiễn phát triển. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, khoa học xã hội và nhân văn có vai trò quan trọng trong nghiên cứu cơ bản, nhận diện và dự báo các vấn đề xã hội, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ xây dựng đường lối, chiến lược và chính sách phát triển.

Chủ đề “Phát huy nguồn lực nhân văn – Phát triển bao trùm, bền vững” thể hiện định hướng phát huy tri thức, giá trị văn hóa và sức sáng tạo của con người, cộng đồng thành nguồn lực cho phát triển. Đây cũng là điểm gặp gỡ trong hoạt động nghiên cứu của hai đơn vị: từ nghiên cứu về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo đến nghiên cứu về con người, gia đình và giới, các công trình khoa học đều hướng tới việc nhận diện những vấn đề đặt ra trong đời sống, góp phần hoàn thiện chính sách và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Chủ tịch Viện Hàn lâm ghi nhận những nỗ lực của tập thể lãnh đạo, các nhà khoa học và viên chức hai đơn vị cùng Văn phòng Viện Hàn lâm trong quá trình xây dựng không gian trưng bày; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục phát huy thế mạnh chuyên môn, tăng cường nghiên cứu liên ngành, gắn kết lý luận với thực tiễn, nâng cao năng lực phản biện, tham mưu chiến lược và dự báo các vấn đề xã hội mới nảy sinh.

Lãnh đạo Viện Hàn lâm và các đại biểu tham dự Lễ Khai mạc

  (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)

Tại Lễ khai mạc, GS.TS. Nguyễn Hữu Minh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới, đại diện các thế hệ nhà khoa học đã gắn bó với quá trình xây dựng và phát triển của Viện, chia sẻ về chặng đường nghiên cứu và những giá trị được tích lũy qua nhiều thế hệ. Những chia sẻ tại buổi lễ góp phần nhấn mạnh ý nghĩa của việc kế thừa truyền thống học thuật, phát huy thành quả của các thế hệ đi trước và tiếp tục đưa tri thức khoa học phục vụ đời sống xã hội.

GS.TS. Nguyễn Hữu Minh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới phát biểu tại buổi Lễ

(Ảnh: Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)

Không gian trưng bày của Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới gồm hai khu vực chính: phân khu giới thiệu lịch sử hình thành và phát triển của Viện; phân khu giới thiệu các chủ đề nghiên cứu chính. Cách tổ chức này giúp người xem hình dung quá trình hình thành các hướng nghiên cứu, sự tiếp nối giữa các thế hệ nhà khoa học và những đóng góp của Viện về khoa học cũng như hoạt động thực tiễn, hoạch định chính sách.

Không gian giới thiệu lịch sử phát triển của Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới

Khu vực giới thiệu lịch sử hình thành và phát triển của Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới (Ảnh: BTP)

Không gian trưng bày giới thiệu những dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của hai đơn vị tiền thân (Viện Nghiên cứu Con người và Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới), cùng các thành tích tiêu biểu, ghi nhận những nỗ lực của tập thể trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học.

Đặc biệt, không gian dành vị trí trang trọng giới thiệu hai nhà khoa học có đóng góp nền tảng cho định hướng nghiên cứu của Viện là cố GS. Phạm Minh Hạc, Viện trưởng đầu tiên của Viện Nghiên cứu Con người và cố GS. Lê Thi, Giám đốc đầu tiên của Trung tâm Nghiên cứu Khoa học về Phụ nữ. Các công trình của cố GS. Phạm Minh Hạc góp phần đặt nền móng cho nghiên cứu về con người trong mối quan hệ với giáo dục, tâm lý, xã hội và phát triển. Trong khi đó, các nghiên cứu của cố GS. Lê Thi về phụ nữ, lao động, việc làm, hôn nhân, gia đình và pháp luật đã đóng góp quan trọng cho quá trình hình thành và phát triển lĩnh vực nghiên cứu phụ nữ và bình đẳng giới ở Việt Nam.

Không gian giới thiệu các chủ đề nghiên cứu chính của Viện

Phân khu thứ hai tập trung giới thiệu các chủ đề nghiên cứu chính của Viện bao gồm: Phụ nữ và phát triển, Gia đình, Phát triển con người, Quyền con người, an ninh con người, Trẻ em và người cao tuổi. Các chủ đề được sắp xếp theo hướng thể hiện mối liên hệ giữa cá nhân, gia đình, các nhóm xã hội và quá trình phát triển chung của đất nước.

Chủ đề “Phụ nữ và phát triển”

Chủ đề “Phụ nữ và phát triển”  (Ảnh: BTP)

Phụ nữ và phát triển là một trong những lĩnh vực nghiên cứu truyền thống của Viện. Không gian trưng bày giới thiệu những dấu ấn và đóng góp của phụ nữ Việt Nam trên các lĩnh vực chính trị, giáo dục, khoa học, đời sống gia đình và xã hội. Đồng thời, không gian giới thiệu một số công trình, xuất bản phẩm khoa học trong nước, quốc tế và các hình ảnh thể hiện hoạt động của Viện trên các phương diện khảo sát, hội thảo khoa học, tư vấn chính sách, tập huấn,…

Cùng với việc giới thiệu các kết quả nghiên cứu, hoạt động tương tác “Bạn, Tôi và Bình đẳng giới” tạo cơ hội để khách tham quan trao đổi về những quan niệm và tình huống gần gũi trong đời sống. Qua đó, nội dung nghiên cứu được chuyển tải theo cách trực quan, góp phần nâng cao nhận thức về bình đẳng giới trong gia đình và xã hội.

GS.TS. Lê Văn Lợi tham gia trải nghiệm tương tác hoạt động tương tác “Bạn, Tôi và Bình đẳng giới”

  (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)

Chủ đề “Gia đình trong dòng chảy thời gian”

Chủ đề “Gia đình trong dòng chảy thời gian” (Ảnh: PVT)

Không gian trưng bày giới thiệu các công trình nghiên cứu tiêu biểu về hôn nhân và gia đình của Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới. Nổi bật là mô hình ngôi nhà được xếp từ các ấn phẩm khoa học, xung quanh là những công trình nghiên cứu góp phần cung cấp luận cứ cho việc xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về gia đình, như Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Hôn nhân và Gia đình, Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2030, Chỉ số hạnh phúc của người Việt Nam và Chỉ số hạnh phúc gia đình… Với thông điệp “Gia đình hạnh phúc là nền tảng xây dựng xã hội hạnh phúc”, không gian trưng bày khẳng định vai trò của nghiên cứu khoa học trong việc nhận diện những biến đổi của gia đình, góp phần xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc và phát triển bền vững.

Chủ đề “Con người và phát triển bao trùm”

Chủ đề “Con người và phát triển bao trùm” (Ảnh: BTP)

Trong chủ đề này, các nội dung về phát triển con người toàn diện, quyền con người, an ninh con người và nguồn lực con người được giới thiệu trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Trưng bày làm rõ định hướng nghiên cứu của Viện trong việc tìm hiểu các điều kiện bảo đảm quyền, phẩm giá, cơ hội và khả năng hòa nhập của con người; đồng thời giới thiệu những dấu mốc liên quan đến Chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam từ năm 1990 đến nay.

Trong năm 2026, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam triển khai xây dựng Đề án Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển con người Việt Nam toàn diện trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới đã và đang tích cực thực hiện các nhiệm vụ được giao, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho quá trình xây dựng đề án. Nội dung này cho thấy mối liên hệ giữa các hướng nghiên cứu chuyên môn của Viện với những nhiệm vụ khoa học và tham mưu chính sách có ý nghĩa chiến lược.

Chủ đề “Trẻ em và người cao tuổi”

Chủ đề “Trẻ em và người cao tuổi” (Ảnh: BMA)

Chủ đề “Trẻ em và người cao tuổi” tiếp tục mở rộng cách tiếp cận phát triển bao trùm thông qua việc quan tâm đến những nhóm xã hội có đặc điểm, nhu cầu và điều kiện sống khác nhau. Đối với trẻ em, không gian trưng bày giới thiệu các công trình, ấn phẩm và hình ảnh khảo sát thực địa, phản ánh quá trình tìm hiểu đời sống, trải nghiệm và những vấn đề liên quan đến trẻ em. Đối với người cao tuổi, chủ đề “Người cao tuổi – tri thức, kinh nghiệm và sự kết nối cộng đồng” làm nổi bật những giá trị mà người cao tuổi mang lại cho gia đình, cộng đồng và xã hội, đồng thời giới thiệu các nghiên cứu về già hóa dân số, an sinh và chất lượng sống.

Không gian giới thiệu Tạp chí Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới

Không gian giới thiệu Tạp chí Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới (Ảnh: PVT)

Khép lại hành trình tham quan không gian của Viện là khu vực giới thiệu Tạp chí Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới (Tạp chí). Các ấn phẩm được sắp xếp theo thời gian, phản ánh sự kế thừa, phát triển của Tạp chí từ Tạp chí Nghiên cứu Con người và Tạp chí Nghiên cứu Gia đình và Giới.

Khu vực hoạt động tương tác với “Cây hạnh phúc” (Ảnh: BMA)

Bên cạnh đó, hoạt động tương tác “Cây hạnh phúc” với câu hỏi “Hạnh phúc với bạn là gì?” tạo cơ hội để các đại biểu chia sẻ quan niệm về hạnh phúc. Hoạt động cũng gắn với một trong những chủ đề được Viện quan tâm nghiên cứu, đồng thời tạo điểm kết nối giữa tri thức khoa học với trải nghiệm và suy ngẫm của mỗi cá nhân.

GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm tham gia trải nghiệm với “Cây hạnh phúc” tại không gian trưng bày của Viện (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)

Lan tỏa thành tựu nghiên cứu, tiếp tục sứ mệnh phục vụ con người và xã hội

Không gian trưng bày của Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới cho thấy sự tiếp nối giữa các thế hệ nhà khoa học, giữa nền tảng học thuật với những vấn đề mới của đời sống xã hội. Những kết quả được giới thiệu tại không gian trưng bày cho thấy việc lan tỏa tri thức là một phần quan trọng của quá trình nghiên cứu, để những kết quả khoa học không chỉ được lưu giữ trong sách, báo cáo mà thực sự đến được với những người có thể sử dụng và thụ hưởng giá trị của chúng.

Lãnh đạo, nguyên lãnh đạo và viên chức Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới trong buổi Khai mạc Không gian trưng bày thành tựu nghiên cứu khoa học “Phát huy nguồn lực nhân văn – phát triển bao trùm, bền vững” (Ảnh: PVT) 

Với Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới, trưng bày thành tựu nghiên cứu khoa học “Phát huy nguồn lực nhân văn – phát triển bao trùm, bền vững” không chỉ là dịp giới thiệu thành tựu mà còn là cơ hội nhìn lại hành trình nghiên cứu, khẳng định những giá trị đã được tích lũy và tiếp tục lan tỏa tri thức khoa học đến cộng đồng. Thông qua các công trình, ấn phẩm và hoạt động tương tác, Viện mong muốn góp phần thúc đẩy nhận thức về vai trò của con người, gia đình và giới trong phát triển xã hội; đồng thời tiếp tục thực hiện sứ mệnh nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách và đào tạo nguồn nhân lực, hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện, xây dựng gia đình hạnh phúc và một xã hội công bằng, tiến bộ, bao trùm, bền vững.

Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới