Tham dự và chủ trì Kỳ họp có PGS.TS. Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng, Uỷ viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS.TS. Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương. Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; các thành viên Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031; các chuyên gia tư vấn cấp cao, Ban Thư ký khoa học, lãnh đạo Văn phòng Cơ quan Hội đồng và đại diện một số cơ quan thông tấn, báo chí.

Đồng chí GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khoá XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại Kỳ họp

Tập trung tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận đáp ứng yêu cầu mới

Phát biểu khai mạc Kỳ họp, GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khoá XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh, Kỳ họp thứ Ba diễn ra ngay sau Hội nghị Trung ương lần thứ tư khóa XIV, trong bối cảnh cả nước tập trung thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, tạo nền tảng cho giai đoạn tiếp theo. Tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp; cạnh tranh chiến lược, xung đột, xu hướng bảo hộ và phân mảnh kinh tế đặt ra nhiều thách thức. Trong nước, yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát triển đồng bộ hạ tầng, nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đòi hỏi tiếp tục đổi mới tư duy và phương thức phát triển.

Trong bối cảnh đó, công tác lý luận cần bám sát thực tiễn, chủ động nhận diện những vấn đề mới, nâng cao chất lượng tổng kết và dự báo, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng đề nghị các đại biểu tập trung góp ý, hoàn thiện Báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030) và Báo cáo Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội trước khi trình Ban Chỉ đạo Trung ương, với yêu cầu  bảo đảm tính hệ thống, toàn diện và chiều sâu lý luận.

Quang cảnh Kỳ họp

Quán triệt tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, công tác tổng kết phải được tiến hành chủ động, khẩn trương, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhóm tổng kết, tổ biên tập và Ban Chỉ đạo Trung ương, đồng thời phát huy sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia và nhà khoa học.

Nội dung tổng kết cần làm rõ bối cảnh lịch sử, quá trình hình thành và phát triển đường lối của Đảng, những thành tựu, hạn chế, các bài học kinh nghiệm và những vấn đề lý luận có giá trị định hướng lâu dài. Các báo cáo chuyên đề phải bám sát đề cương chung, bảo đảm sự thống nhất giữa tổng kết từng lĩnh vực với tổng kết toàn diện tiến trình cách mạng Việt Nam.

Nghiên cứu hệ sinh thái phát triển Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Một nội dung trọng tâm của Kỳ họp là dự thảo Báo cáo tư vấn về hệ sinh thái phát triển Việt Nam. Định hướng thảo luận, GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa mô hình tăng trưởng và mô hình phát triển; xác định yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng, sức cạnh tranh và khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Theo đó, nghiên cứu hệ sinh thái phát triển không chỉ dừng ở việc xác định các nguồn lực riêng lẻ, mà cần làm rõ khả năng kết nối, tích hợp và phát huy sức mạnh tổng hợp của thể chế, hạ tầng, khoa học, công nghệ, nguồn nhân lực, doanh nghiệp, thị trường và các yếu tố xã hội. Mục tiêu là hình thành cách tiếp cận phát triển hiện đại, bao trùm, bền vững, nhân văn, lấy con người làm trung tâm, gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Phát biểu chỉ đạo tại Kỳ họp, PGS.TS. Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy lý luận trên cơ sở tổng kết thực tiễn và bám sát các định hướng lớn của Đảng. Trước sự biến đổi nhanh chóng của đời sống kinh tế – xã hội và khoa học, công nghệ, công tác lý luận cần chủ động bổ sung, phát triển các khái niệm mới, phản ánh đúng thực tiễn và sự vận động của tư duy phát triển.

Đồng chí cũng đề cập yêu cầu đổi mới căn bản phương thức đào tạo lý luận chính trị, chuyển trọng tâm từ truyền thụ kiến thức sang phát triển tư duy, năng lực vận dụng và phẩm chất của người học. Việc tăng cường tự học, thảo luận, xử lý tình huống thực tiễn và phát huy sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học sẽ góp phần gắn kết nghiên cứu lý luận với đào tạo, nâng cao năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Đặc biệt, đồng chí cho rằng cần tiếp cận hệ sinh thái phát triển như một chỉnh thể có sự liên kết chặt chẽ giữa các chủ thể, nguồn lực và lĩnh vực. Năng lực cạnh tranh quốc gia không chỉ phụ thuộc vào từng lợi thế riêng biệt, mà còn ở khả năng tạo dựng môi trường thể chế thuận lợi, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp, huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển.

Đồng chí GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương báo cáo tại Kỳ họp.

Đồng chí PGS.TS. Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương báo cáo tại Kỳ họp

Phát huy vai trò của Viện Hàn lâm trong nghiên cứu, tư vấn chiến lược

Tại Kỳ họp, các đại biểu nghe trình bày tóm tắt, thảo luận và góp ý vào các nội dung lớn: (i) Báo cáo kết quả hoạt động giữa hai kỳ họp; (ii) Báo cáo tình hình triển khai thực hiện 02 Đề án: Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam giai đoạn 1930 - 2030, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo từ năm 2030 đến năm 2130, và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; (iii) Báo cáo tư vấn về hệ sinh thái phát triển Việt Nam; (iv) Kế hoạch tổ chức Hội nghị công tác lý luận toàn quốc lần thứ nhất và Đề án xây dựng và phát triển mạng lưới nghiên cứu khoa học lý luận chính trị toàn quốc trong kỷ nguyên mới.

Các đại biểu tham dự Kỳ họp

Các nội dung được trình bày góp phần cụ thể hóa những vấn đề trọng tâm cần tiếp tục nghiên cứu, thảo luận, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường kết nối giữa nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn và tham mưu chính sách. Với vai trò là cơ quan nghiên cứu khoa học xã hội hàng đầu của đất nước, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam có trách nhiệm phát huy thế mạnh nghiên cứu liên ngành, huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học tham gia làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển đất nước.

Thông qua việc tham gia xây dựng các báo cáo tư vấn, đề án và mạng lưới nghiên cứu, Viện Hàn lâm tiếp tục đóng góp luận cứ khoa học cho công tác hoạch định đường lối, chính sách; thúc đẩy tổng kết thực tiễn, phát triển tư duy lý luận và nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược trong tình hình mới.

Đồng chí Trung tướng, GS.TS. Trần Vi Dân, Cục trưởng Bộ Công an, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại Kỳ họp

Mở rộng mạng lưới nghiên cứu, nâng cao hiệu quả công tác lý luận

Thảo luận tại Kỳ họp, các đại biểu tập trung góp ý vào kết quả hoạt động giữa hai kỳ họp; tình hình triển khai các đề án tổng kết lịch sử Đảng và quá trình thực hiện Cương lĩnh; Báo cáo tư vấn về hệ sinh thái phát triển Việt Nam; kế hoạch tổ chức Hội nghị công tác lý luận toàn quốc lần thứ nhất và đề án xây dựng, phát triển mạng lưới nghiên cứu khoa học lý luận chính trị toàn quốc.

Đồng chí GS.TS. Vũ Văn Hiền, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại Kỳ họp

Đồng chí TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phát biểu tại Kỳ họp

Đối với Báo cáo tư vấn về hệ sinh thái phát triển Việt Nam, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ hơn tính đặc thù và yếu tố thời gian trong quá trình hình thành, vận hành hệ sinh thái; xác định mối quan hệ giữa các chủ thể chính trị, các chủ thể trung tâm là nhân dân, doanh nghiệp, người lao động và các chủ thể quốc tế. Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu hài hòa lợi ích quốc gia – dân tộc với lợi ích tập thể và cá nhân; xây dựng cơ chế phát hiện, đặt hàng các vấn đề lý luận xuất phát từ thực tiễn đời sống, hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời nghiên cứu bộ tiêu chí đánh giá chất lượng và khả năng ứng dụng của các công trình lý luận, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo phù hợp.

Các đại biểu tham dự Kỳ họp

Hoàn thiện công tác tổng kết, phát huy vai trò tư vấn chiến lược của Hội đồng

Kết luận Kỳ họp, GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng ghi nhận các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm và đề nghị tiếp thu đầy đủ để tiếp tục hoàn thiện các báo cáo, đề án. Đối với công tác tổng kết lịch sử Đảng, đồng chí nhấn mạnh yêu cầu tôn trọng sự thật khách quan, làm rõ cả thành tựu, hạn chế và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu; tăng cường phối hợp giữa các tổ biên tập, tổ chức các hình thức hội thảo, tọa đàm phù hợp nhằm huy động trí tuệ của giới nghiên cứu và các lực lượng thực tiễn.

Về hệ sinh thái phát triển Việt Nam, đồng chí khẳng định đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa chiến lược, cần được nghiên cứu thận trọng, toàn diện và có sức thuyết phục, hướng tới kết nối, tích hợp và phát huy hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, phục vụ mục tiêu phát triển hiện đại, bao trùm, bền vững, nhân văn.

Đồng chí đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xây dựng mạng lưới công tác lý luận rộng khắp, kết nối các cơ quan nghiên cứu, cơ sở đào tạo, bộ, ngành, địa phương, đội ngũ trí thức và chuyên gia trong nước, ngoài nước; khắc phục tình trạng phân tán, tăng cường tổng kết thực tiễn và nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược. Qua đó, tiếp tục phát huy vai trò của Hội đồng Lý luận Trung ương trong nghiên cứu, tư vấn những vấn đề lớn, góp phần phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nguyễn Minh Hồng