Trong bối cảnh quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ đang diễn ra tại Việt Nam và trên thế giới, nhận thức về tầm quan trọng của việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI) trong hoạt động nghiên cứu khoa học, vào ngày 05/11/2025, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới, tổ chức hoạt động tập huấn “Sử dụng AI trong nghiên cứu khoa học” dành cho toàn thể cán bộ nghiên cứu của Viện. Khóa tập huấn do GS.TS. Nguyễn Tuấn Anh, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày và hướng dẫn.
TS. Nguyễn Đình Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình
và Giới phát biểu khai mạc khoá tập huấn
Phát biểu khai mạc khóa tập huấn, TS. Nguyễn Đình Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới nhấn mạnh ý nghĩa của hoạt động tập huấn trong bối cảnh khoa học công nghệ đang phát triển mạnh mẽ và xu thế chuyển đổi số diễn ra sâu rộng trên toàn cầu. Việc tăng cường ứng dụng AI trong nghiên cứu khoa học không chỉ giúp cho các nghiên cứu viên của Viện kịp thời cập nhật tri thức mới mà còn tham gia hiệu quả vào quá trình chuyển đổi số quốc gia, hướng tới mục tiêu chuyển đổi tổng thể và toàn diện xây dựng xã hội số của Đảng và Nhà nước. Đây cũng là một trong những hoạt động thuộc khuôn khổ các hoạt động nghiên cứu và sinh hoạt khoa học chung của Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới.
GS.TS. Nguyễn Tuấn Anh thuyết trình
Khóa tập huấn được diễn ra theo hai phần chính. Thứ nhất, GS.TS. Nguyễn Tuấn Anh giới thiệu những thông tin tổng quát về quá trình phát triển của trí tuệ nhân tạo, các công cụ trí tuệ nhân tao phổ biến dành cho nghiên cứu, vai trò của trí tuệ nhân tạo trong việc hỗ trợ thực hiện nghiên cứu ở các giai đoạn khác nhau của quá trình nghiên cứu như: tổng quan tài liệu phục vụ nghiên cứu, hỗ trợ xử lý và phân tích số liệu, trình bày và viết báo cáo nghiên cứu, bài báo khoa học. Ở phần thứ hai của khóa tập huấn, GS.TS. Nguyễn Tuấn Anh hướng dẫn thực hành trực tiếp việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong việc tìm kiếm tư liệu, lựa chọn, xử lý thông tin nhằm phục vụ cho việc tổng quan tài liệu nghiên cứu và trong việc xử lý số liệu định lượng. Các nghiên cứu viên dựa trên các mục đích nghiên cứu cụ thể của mình để thực hành tìm kiếm tư liệu và hiểu được quá trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hoạt động nghiên cứu.
Bên cạnh các nội dung thực hành, người hướng dẫn và các nghiên cứu viên của Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới cùng thảo luận những vấn đề về đạo đức nghiên cứu liên quan đến việc sử dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo, như tìm kiếm tư liệu, lựa chọn nguồn tư liệu và tài liệu tin cậy phục vụ nội dung nghiên cứu, tránh việc phụ thuộc vào công nghệ dẫn đến trích dẫn và sử dụng thông tin không chính xác, sao chép, trùng lặp với các nghiên cứu khác, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và quyền riêng tư, tính minh bạch và trách nhiệm đối với việc sử dụng thông tin.
Quang cảnh hội trường tập huấn
Đây là một hoạt động tập huấn cập nhật kiến thức và kỹ năng phục vụ nghiên cứu khoa học, đồng thời cũng là diễn đàn mở để các nhà khoa học chia sẻ và thảo luận về việc ứng dụng những thành tựu của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để triển khai hoạt động nghiên cứu trên thực tiễn mà Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới đang hướng tới. Buổi tập huấn đã góp phần thúc đẩy đổi mới phương pháp, nâng cao hiệu quả và hiện đại hóa hoạt động nghiên cứu của Viện trong thời kỳ chuyển đổi số, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để đội ngũ nghiên cứu viên bắt nhịp nhanh hơn với những yêu cầu mới của khoa học – công nghệ và xu hướng phát triển của xã hội số hiện nay.
Trần Thị Cẩm Nhung
(Ảnh: Nguyễn Đức Tuyến)