GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam và GS.TS. Nguyễn Phương Ngọc, Phó Hiệu trưởng Trường Nghệ thuật, Văn học, Ngôn ngữ và Khoa học nhân văn (UFR-ALLSH), Đại học Aix-Marseille (Pháp) tại buổi tiếp

Tham dự buổi tiếp, về phía Viện Hàn lâm có PGS.TS. Nguyễn Tài Đông, Trưởng ban Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế; TS. Hoàng Minh Quân, Thư ký Chủ tịch Viện cùng các chuyên viên Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế. Về phía Viện Nghiên cứu Hán Nôm có PGS.TS. Vương Thị Hường, Viện trưởng, cùng đại diện lãnh đạo, cán bộ của Viện.

Mở đầu buổi tiếp, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm chào mừng GS.TS. Nguyễn Phương Ngọc, Phó Hiệu trưởng UFR-ALLSH, Đại học Aix-Marseille (Pháp), đến thăm và làm việc với Viện Hàn lâm. Trong không khí cởi mở, thân tình, hai bên cùng chia sẻ những câu chuyện về hành trình học tập, nghiên cứu tại Pháp, các thế hệ trí thức Việt Nam từng được đào tạo tại đây và những kết nối học thuật qua nhiều năm.

GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm, trao đổi về khả năng tăng cường hợp tác giữa Viện Hàn lâm, các viện nghiên cứu chuyên ngành với Đại học Aix-Marseille

Trao đổi về khai thác và phát huy giá trị nguồn tư liệu lịch sử

Một trong những nội dung được hai bên dành nhiều thời gian trao đổi là khả năng phối hợp khai thác, tiếp cận và phát huy giá trị các nguồn tư liệu lịch sử liên quan đến Việt Nam hiện đang được lưu giữ tại Pháp, đặc biệt là tài liệu hành chính, văn bản, báo chí và tư liệu về lịch sử Việt Nam thời kỳ cận đại.

GS.TS. Lê Văn Lợi chia sẻ một số trải nghiệm tìm hiểu tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh và phong trào cách mạng Việt Nam tại Pháp, trong đó có các tài liệu gốc, bản thảo viết tay, bài báo và tạp chí gắn với hoạt động của Người. Hai bên cũng đề cập đến một số tư liệu liên quan đến Nguyễn Ái Quốc, trong đó có bản kịch Con Rồng Tre, nhấn mạnh ý nghĩa của việc tìm kiếm, xác minh và đối chiếu các nguồn sử liệu nhằm bổ sung cứ liệu phục vụ nghiên cứu lịch sử.

GS.TS. Nguyễn Phương Ngọc, Phó Hiệu trưởng Trường UFR-ALLSH, Đại học Aix-Marseille (Pháp) chia sẻ về việc lựa chọn và xây dựng hồ sơ đề cử các di sản tư liệu Hán Nôm

Trao đổi về hệ thống lưu trữ thời kỳ Pháp thuộc, GS.TS. Nguyễn Phương Ngọc giới thiệu về Trung tâm Lưu trữ Hải ngoại quốc gia Pháp (ANOM) tại Aix-en-Provence, nơi lưu giữ nhiều hồ sơ của Phủ Toàn quyền Đông Dương, các cơ quan Thống sứ Bắc Kỳ, Khâm sứ Trung Kỳ và chính quyền Nam Kỳ. GS.TS. Nguyễn Phương Ngọc cũng chia sẻ kinh nghiệm phối hợp với các cơ quan lưu trữ Việt Nam trong sưu tầm, sao chụp tài liệu phục vụ nghiên cứu và trưng bày.

Bên cạnh đó, hai bên trao đổi về giá trị của các di sản tư liệu gắn với danh nhân, trí thức Việt Nam, tiêu biểu như báo Tiếng Dân, Phụ nữ Tân Văn… và các ấn phẩm báo chí đầu thế kỷ XX. Hai bên cùng quan tâm đến việc tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn của Việt Nam và Pháp trong xác định, lựa chọn, sao chụp, số hóa và xây dựng dữ liệu mô tả các nguồn tư liệu quý, góp phần mở rộng nguồn sử liệu phục vụ nghiên cứu khoa học, đặc biệt trong lĩnh vực lịch sử, văn hóa và Hán Nôm.

Đề xuất hợp tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản tư liệu Hán Nôm

Tại buổi tiếp, PGS.TS. Vương Thị Hường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm và GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm đề xuất GS.TS. Nguyễn Phương Ngọc tư vấn, hỗ trợ chuyên môn trong nghiên cứu, lựa chọn và xây dựng hồ sơ đề cử các di sản tư liệu Hán Nôm có giá trị tiêu biểu của Việt Nam trình UNESCO xem xét công nhận, như kho thác bản, tư liệu giáng bút và các văn bản cổ độc bản.

Trao đổi về nội dung này, GS.TS. Nguyễn Phương Ngọc nhấn mạnh việc lựa chọn tư liệu cần bảo đảm tính độc đáo, độc bản và giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa; đồng thời lưu ý quy trình xây dựng hồ sơ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn, cơ quan quản lý trong nước và các tổ chức liên quan của UNESCO. GS.TS. Nguyễn Phương Ngọc cũng chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, góp phần định hướng cho Viện Nghiên cứu Hán Nôm trong việc nghiên cứu, đánh giá và lựa chọn các bộ sưu tập tư liệu có giá trị để xây dựng hồ sơ di sản.

Mở rộng hợp tác nghiên cứu, đào tạo và trao đổi học thuật

Cũng tại buổi tiếp, hai bên cùng trao đổi về khả năng tăng cường hợp tác giữa Viện Hàn lâm, các viện nghiên cứu chuyên ngành với Đại học Aix-Marseille trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn; tổ chức hội thảo, tọa đàm khoa học, trao đổi cán bộ nghiên cứu và nghiên cứu sinh, tập trung vào các lĩnh vực lịch sử, văn hóa, Hán Nôm và lưu trữ học.

Đáng chú ý, GS.TS. Lê Văn Lợi, và GS.TS. Nguyễn Phương Ngọc đề cập khả năng phối hợp xây dựng chương trình đào tạo thạc sĩ chuyên ngành lưu trữ tại Việt Nam, với sự tham gia giảng dạy của các chuyên gia, giảng viên Pháp. Cùng với đó là các đề xuất phối hợp xuất bản công trình nghiên cứu, tuyển tập tư liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên đề và ứng dụng công nghệ số trong số hóa, nhận diện, xử lý tư liệu đa ngữ. Đây là những nội dung có tiềm năng thúc đẩy trao đổi học thuật, phát huy thế mạnh chuyên môn của mỗi bên và mở rộng cơ hội hợp tác nghiên cứu, đào tạo trong thời gian tới.

Quang cảnh buổi tiếp

Kết thúc buổi tiếp, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm và GS.TS. Nguyễn Phương Ngọc, Phó Hiệu trưởng UFR-ALLSH bày tỏ mong muốn tiếp tục duy trì mối liên hệ, trao đổi thường xuyên giữa các nhà khoa học và cơ sở nghiên cứu của hai nước; đồng thời từng bước cụ thể hóa những ý tưởng hợp tác đã được đề cập thành các hoạt động phù hợp với thế mạnh, nhu cầu và điều kiện thực tiễn của mỗi bên.

Buổi tiếp không chỉ góp phần tăng cường kết nối giữa Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam với Đại học Aix-Marseille mà còn mở ra những triển vọng hợp tác thiết thực trong nghiên cứu, khai thác nguồn tư liệu lịch sử, bảo tồn di sản tư liệu và đào tạo nguồn nhân lực khoa học xã hội và nhân văn. Không khí trao đổi cởi mở, chân tình cùng những chia sẻ sâu sắc về lịch sử giao lưu học thuật Việt Nam - Pháp là nền tảng thuận lợi để hai bên tiếp tục vun đắp quan hệ hợp tác trong thời gian tới.

Nguyễn Minh Hồng