Ban Chấp hành Trung ương Đảng vừa ban hành Quy định số 207-QĐ/TW , ngày 26/7/2026 về những điều đảng viên không được làm, thay thế Quy định số 37 trước đây. Dù vẫn giữ nguyên số lượng 19 điều, nhưng nhiều nội dung đã được bổ sung, cập nhật nhằm đáp ứng yêu cầu mới của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế-xã hội và hội nhập quốc tế.

NHỮNG "RANH GIỚI ĐỎ" ĐẢNG VIÊN KHÔNG ĐƯỢC VƯỢT QUA

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho rằng, nếu chỉ nhìn Quy định 207 như một văn bản thay thế Quy định 37 thì sẽ chưa thấy hết ý nghĩa của quy định này. Đáng chú ý hơn, đây là sự điều chỉnh tư duy quản trị đảng viên trong bối cảnh phát triển mới của đất nước.

Quy định vẫn giữ 19 điều như trước, nhưng nhiều nội dung đã được cập nhật theo hướng cụ thể hơn, sát hơn với những thách thức mới trong công tác xây dựng Đảng và quản trị quốc gia. Đặc biệt, Quy định bổ sung hoặc nhấn mạnh các hành vi như “lợi ích nhóm”, “tư duy nhiệm kỳ”, “đoàn kết xuôi chiều”, “dân chủ hình thức”, “thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh”, “lạm quyền”, “xa rời quần chúng”...

“Đây đều là những biểu hiện không chỉ làm suy giảm phẩm chất của từng đảng viên mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến năng lực lãnh đạo, năng lực thực thi và chất lượng quản trị của cả hệ thống”, Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng nhấn mạnh.

Đồng thời, Quy định cũng khẳng định rất rõ một nguyên tắc quan trọng: việc siết chặt kỷ luật không nhằm hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.

Quy định 207 được ban hành trong bối cảnh sau Đại hội XIV và Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV , Đảng đang chuyển mạnh từ tư duy ban hành chủ trương sang tư duy tổ chức thực hiện, lấy kết quả phát triển làm thước đo. Theo Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, muốn thực hiện các mục tiêu tăng trưởng cao và xây dựng một Nhà nước thực thi thì trước hết phải xây dựng được đội ngũ đảng viên có kỷ luật, có trách nhiệm và có bản lĩnh hành động.

Ông nhấn mạnh, Quy định 207 không chỉ xác định những “ranh giới đỏ” đảng viên không được vượt qua, mà còn góp phần định hình một chuẩn mực văn hóa chính trị mới, đó là: trung thành với lợi ích quốc gia, liêm chính trong thực thi công vụ, dũng cảm bảo vệ cái đúng, kiên quyết đấu tranh với cái sai và sẵn sàng đổi mới vì sự phát triển của đất nước. Đó mới là giá trị lâu dài và sâu sắc nhất của Quy định này.

Bày tỏ ủng hộ và đánh giá cao những điểm mới của Quy định 207, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, nguyên Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam khẳng định việc Trung ương ban hành quy định mới về những điều đảng viên không được làm là rất cần thiết, phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn hiện nay, nhất là trong bối cảnh không gian mạng ngày càng tác động mạnh mẽ đến đời sống xã hội và công tác xây dựng Đảng.

Để Quy định thực sự đi vào cuộc sống, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn cho rằng, trước hết mỗi cán bộ, đảng viên phải tự giác nghiên cứu, đọc kỹ, hiểu đúng và thực hiện nghiêm túc các nội dung của Quy định. Nhận thức đúng là điều kiện tiên quyết để hành động đúng. Bên cạnh đó, các cấp ủy, tổ chức đảng và cơ quan chức năng cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện. Đồng thời, đảng viên cũng cần phát huy tinh thần trách nhiệm, giám sát lẫn nhau trên cơ sở tình đồng chí, đồng đội, kịp thời trao đổi, góp ý một cách chân thành và xây dựng. Việc xử lý phải bảo đảm nghiêm minh nhưng đồng thời cũng mang tính giáo dục, giúp cán bộ, đảng viên nhận thức và sửa chữa khuyết điểm.

“Nếu thực hiện tốt các giải pháp nêu trên, Quy định 207 sẽ thực sự phát huy giá trị trong thực tiễn, và giá trị đó nâng tầm trách nhiệm của cán bộ, đảng viên. Khi trách nhiệm của cán bộ, đảng viên được nâng lên, hình ảnh và uy tín của Đảng cũng được củng cố, từ đó góp phần tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng trong tình hình hiện nay”, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn nói.

SIẾT CHẶT KỶ LUẬT PHÁT NGÔN CỦA ĐẢNG VIÊN TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Quy định 207 là việc siết chặt kỷ luật phát ngôn của đảng viên, đặc biệt trên môi trường mạng. Theo đó, Quy định bổ sung vào Điều 5 nội dung cấm đảng viên viết, nói, đăng tải sai sự thật cũng như sử dụng hạ tầng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật. Đây được xem là sự điều chỉnh, cập nhật kịp thời trước những tác động ngày càng sâu rộng của môi trường số đối với đời sống chính trị, xã hội và công tác xây dựng Đảng hiện nay.

Trao đổi sâu hơn về nội dung này, Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng nêu thực tế thời gian qua xuất hiện một số trường hợp là cán bộ, đảng viên nhưng lại có những phát ngôn thiếu chuẩn mực hoặc chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng trên các nền tảng mạng xã hội. Theo ông, đây không đơn thuần là những sai sót cá nhân, mà điều đáng quan tâm hơn là chúng phản ánh một yêu cầu mới đối với năng lực và phẩm chất của người đảng viên trong thời đại số.

Trước đây, trách nhiệm nêu gương của đảng viên chủ yếu được nhìn nhận thông qua lời nói, việc làm trong cơ quan, đơn vị và cộng đồng. Nhưng ngày nay, không gian mạng đã trở thành một phần của đời sống công vụ và đời sống chính trị. Một lượt chia sẻ hay một bình luận thiếu kiểm chứng của đảng viên cũng có thể lan truyền tới hàng triệu người, tác động mạnh tới dư luận, làm suy giảm niềm tin của nhân dân hoặc vô tình tiếp tay cho các thông tin xuyên tạc.

“Trong thời đại số, phát ngôn trên mạng không còn là hành vi cá nhân mà đã trở thành một phần trách nhiệm chính trị của mỗi cán bộ, đảng viên. Người đảng viên không chỉ đại diện cho bản thân mình mà, ở một mức độ nhất định, còn đại diện cho hình ảnh của Đảng và bộ máy công quyền. Điều đó đòi hỏi mỗi đảng viên phải có bản lĩnh chính trị, năng lực số và đạo đức số tương xứng với vị trí, trách nhiệm”, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, nguyên Cục trưởng Cục Tuyên huấn khẳng định, việc bổ sung quy định liên quan đến kỷ luật phát ngôn của đảng viên trên môi trường số trước hết nhằm khẳng định rõ yêu cầu đảng viên phải nêu gương và có trách nhiệm với phát ngôn của mình. Những hành vi tuyên truyền, tán phát thông tin xuyên tạc, sai sự thật không chỉ vi phạm đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng, Điều lệ Đảng mà còn vi phạm các quy định pháp luật.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, nguyên Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

Vì vậy, mỗi đảng viên phải nhận thức rõ: tuyệt đối không nói, không viết, không làm, không đồng lõa hay ủng hộ các hành vi phát tán thông tin sai sự thật dưới mọi hình thức; đồng thời, quán triệt sâu sắc nguyên tắc: việc gì có lợi cho nhân dân thì nói, việc gì có lợi cho Đảng, cho đất nước, cho chế độ thì lan tỏa. Với những vấn đề có khả năng gây tác động tiêu cực, cần đánh giá đầy đủ, kỹ lưỡng và kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý, góp phần ngăn chặn việc đó tán phát rộng rãi.

Bên cạnh đó, khi tiếp cận một thông tin mà bản thân chưa thể khẳng định chính xác hoàn toàn, điều đầu tiên cán bộ, đảng viên cần làm là kiểm tra, xác minh lại thông tin một cách cẩn trọng trên cơ sở đối chiếu với các nguồn chính thống. Chỉ khi có nhận thức rõ ràng mới có thể tham gia trao đổi, đóng góp ý kiến một cách khách quan, đúng đắn và có trách nhiệm.

Trong trường hợp chưa thể khẳng định tính chính xác của thông tin nhưng nhận thấy việc để thông tin đó lan truyền có thể gây hậu quả xấu, cần chủ động kiến nghị cơ quan chức năng hoặc cấp có thẩm quyền vào cuộc xác minh, làm rõ. Nếu thông tin là đúng sự thật thì xử lý theo quy định. Nếu là thông tin sai lệch thì phải kịp thời phản bác, đính chính và định hướng dư luận để xã hội nhận diện đúng bản chất vấn đề.

“Hơn lúc nào hết, công tác thông tin, tuyên truyền phải bảo đảm ba yêu cầu: thông tin phải minh bạch, xử lý phải kịp thời và định hướng phải rõ ràng. Đây cũng là trách nhiệm quan trọng của các cơ quan làm công tác truyền thông, tuyên giáo, tuyên truyền của Đảng, Nhà nước. Nếu việc xác minh, làm rõ và định hướng dư luận diễn ra chậm trễ thì hậu quả tác động đến xã hội sẽ rất lớn”, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn lưu ý.

NÊU GƯƠNG KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ "NÓI ÍT ĐI", MÀ LÀ "NÓI CÓ TRÁCH NHIỆM HƠN"

Khi trách nhiệm phát ngôn và chia sẻ thông tin được đưa vào danh mục những điều đảng viên không được làm, điều đó gửi đi một thông điệp rất rõ ràng rằng mạng xã hội không phải là “không gian ngoài trách nhiệm”. Ở đó, mỗi đảng viên vẫn phải giữ gìn phẩm chất chính trị, đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật và trách nhiệm nêu gương như trong đời sống thực.

Người cán bộ, đảng viên hôm nay không chỉ được đánh giá qua những quyết định và hành vi trong công việc mà còn qua văn hóa ứng xử của họ trên môi trường mạng. Vì vậy, trước khi chia sẻ, bình luận hay đăng tải một thông tin, mỗi đảng viên cần hình thành cho mình một “thói quen kiểm chứng”.

Trước khi chia sẻ, bình luận hay đăng tải một thông tin trên mạng xã hội, mỗi đảng viên cần hình thành cho mình một “thói quen kiểm chứng”.

“Trong thời đại mà tốc độ lan truyền của thông tin nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ kiểm chứng, trách nhiệm của người đăng tải thông tin không chỉ nằm ở nội dung họ viết mà còn ở việc họ đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kiểm chứng trước khi chia sẻ hay chưa. Đối với đảng viên, yêu cầu đó càng cao hơn, bởi mỗi phát ngôn của họ thường có sức lan tỏa và mức độ ảnh hưởng lớn hơn so với một công dân bình thường”, Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng nhận định.

Ông gợi ý 4 câu hỏi mà mỗi cán bộ, đảng viên cần cân nhắc khi tiếp nhận một thông tin trên mạng xã hội: Thông tin này có đúng không? Nguồn tin có đáng tin cậy không? Việc chia sẻ có thực sự cần thiết không? Và nếu thông tin này sai, hậu quả đối với xã hội, đối với tổ chức và đối với chính bản thân mình sẽ là gì? “ Chỉ cần dừng lại vài phút để tự trả lời những câu hỏi đó, chúng ta có thể tránh được rất nhiều hệ lụy. Trong môi trường số, tốc độ rất quan trọng, nhưng trách nhiệm còn quan trọng hơn tốc độ”, Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng nói.

Quang cảnh Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tuy nhiên, ông chỉ rõ, quy định về kỷ luật phát ngôn không phải nhằm hạn chế quyền phát biểu hay tạo ra tâm lý e dè trong cán bộ, đảng viên, mà điều quan trọng hơn là hướng tới xây dựng một văn hóa nêu gương tích cực trên không gian mạng. Đảng viên không chỉ cần tránh đăng tải thông tin sai sự thật, mà còn cần biết nói đúng, nói có trách nhiệm, nói trên cơ sở sự thật và vì lợi ích chung. Đồng thời, cũng phải dũng cảm lên tiếng bảo vệ cái đúng, phản bác thông tin sai trái, lan tỏa những giá trị tích cực và góp phần định hướng dư luận xã hội.

Bởi, không gian mạng hôm nay không chỉ là nơi tiếp nhận thông tin mà còn là nơi hình thành niềm tin xã hội. Nếu những người có trách nhiệm đều im lặng trước thông tin sai lệch thì khoảng trống đó sẽ nhanh chóng bị lấp đầy bởi tin giả, suy diễn và những luận điệu cực đoan. Vì vậy, người đảng viên cần chủ động chia sẻ thông tin chính xác, phản biện bằng lý lẽ và bằng chứng, ứng xử văn minh, tôn trọng người khác ngay cả khi có ý kiến khác biệt. Đó cũng chính là một biểu hiện của trách nhiệm nêu gương.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, nguyên Cục trưởng Cục Tuyên huấn cũng có chung quan điểm về việc cán bộ, đảng viên phải nêu cao tinh thần trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội. Đây là môi trường mang lại nhiều cơ hội tiếp cận thông tin, học tập và trao đổi tri thức, nhưng đồng thời cũng là không gian mà các thế lực thù địch thường lợi dụng để thực hiện các hoạt động chống phá, thúc đẩy âm mưu “diễn biến hòa bình”, tác động đến nhận thức và tư tưởng của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Ông khuyến cáo, mỗi cán bộ, đảng viên phải tự trang bị cho mình khả năng “đề kháng” trước các thông tin xấu độc trên không gian mạng; đặc biệt, cần thận trọng trước khi bày tỏ sự đồng tình hoặc chia sẻ một thông tin trên mạng xã hội. Ngay cả một thao tác đơn giản như bấm nút “thích” cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng sau khi đã đọc và đánh giá đầy đủ nội dung.

“Thực tế có những thông tin mà 70%, 80% hay thậm chí 90% là sự thật, nhưng phần còn lại lại chứa những nội dung sai lệch, xuyên tạc hoặc bị cài cắm dụng ý. Nếu những nội dung không đúng đó được lặp đi lặp lại nhiều lần thì rất dễ khiến người tiếp nhận tin rằng đó là sự thật. Đây là một trong những thủ đoạn thường được các đối tượng xấu sử dụng và có mức độ nguy hại rất lớn. Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên cần hết sức tỉnh táo và cảnh giác”, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn lưu ý.

Theo các chuyên gia, mục tiêu sâu xa của Quy định 207 không phải là làm cho đảng viên “ngại nói”, mà là giúp mỗi đảng viên “nói có trách nhiệm hơn”, hành xử có trách nhiệm hơn, qua đó góp phần xây dựng một hệ sinh thái thông tin trung thực, văn minh và đáng tin cậy. Khi mỗi đảng viên trở thành một “điểm tựa của sự thật” trên không gian mạng, thì đó cũng chính là lúc công tác xây dựng Đảng được mở rộng sang một mặt trận mới, phù hợp với yêu cầu của kỷ nguyên số.

Văn Toản