Thứ Bảy, 16/05/2026 04:13 CH
Hoạt động khảo sát thực địa về “Trải nghiệm, cơ hội và rủi ro đối với vị thành niên trên không gian mạng” tại Hà Nội, Đà Nẵng, Huế và Hải Phòng
Trong khuôn khổ thực hiện đề tài nghiên cứu cơ bản“Trải nghiệm, cơ hội và rủi ro đối với vị thành niên trên không gian mạng”do Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) tài trợ, Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới là tổ chức chủ trì, từ tháng 4 đến đầu tháng 5 năm 2026, TS. Nguyễn Thị Hồng Hạnh - chủ nhiệm đề tài, cùng các thành viên đề tài, các nhà nghiên cứu, chuyên gia trong lĩnh vực xã hội học, tâm lý học, đã hoàn thành kế hoạch khảo sát thực địa tại bốn địa phương gồm Hà Nội, Đà Nẵng, Huế và Hải Phòng.
Các địa bàn khảo sát được lựa chọn bảo đảm tính đa dạng về điều kiện kinh tế xã hội, mức độ đô thị hóa cũng như bối cảnh tiếp cận và sử dụng công nghệ số của vị thành niên. Tại mỗi địa phương, nhóm nghiên cứu khảo sát tại 02 trường trung học phổ thông, bao gồm 01 trường thuộc khu vực đô thị và 01 trường thuộc khu vực nông thôn, nhằm tìm hiểu sự khác biệt trong môi trường sống, điều kiện giáo dục và cơ hội tiếp cận không gian mạng của học sinh.
Tại mỗi trường, hoạt động khảo sát được triển khai tại 06 lớp học thuộc ba khối lớp 10, 11 và 12. Tổng số phiếu khảo sát thu về tại
bốn
địa phương
là 2.107
phiếu, tạo nguồn dữ liệu định lượng có giá trị cho việc phân tích thực trạng sử dụng Internet, hành vi trực tuyến cũng như các trải nghiệm tích cực và tiêu cực của vị thành niên trong môi trường số hiện nay.
Bên cạnh phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, đề tài đồng thời sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính thông qua
16
cuộc phỏng vấn sâu,
nhằm bổ sung và lý giải sâu hơn các kết quả khảo sát định lượng. Đáng chú ý, đối tượng thu thập thông tin không chỉ giới hạn ở học sinh mà còn mở rộng tới giáo viên và cha mẹ học sinh. Cách tiếp cận đa tác nhân cho phép nhóm nghiên cứu tiếp cận toàn diện hơn với các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi trực tuyến của vị thành niên, bao gồm môi trường gia đình, nhà trường, quan hệ bạn bè.
Thông qua việc kết hợp các phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu đa chiều, đề tài hướng tới việc nhận diện rõ hơn những cơ hội mà không gian mạng mang lại cho vị thành niên như học tập, kết nối xã hội, và thể hiện bản thân; đồng thời phân tích các nhóm rủi ro nổi bật liên quan đến an toàn thông tin, bạo lực mạng, lệ thuộc Internet, tiếp xúc với nội dung không phù hợp và các hành vi xâm hại trên môi trường trực tuyến.
Kết quả khảo sát thực địa là cơ sở khoa học quan trọng cho việc nhận diện thực trạng, đánh giá các yếu tố tác động, từ đó đề xuất các khuyến nghị chính sách, giải pháp can thiệp và phát triển các chương trình giáo dục kỹ năng số, kỹ năng an toàn trên không gian mạng dành cho vị thành niên. Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục triển khai khảo sát tại ba tỉnh/thành phố còn lại theo kế hoạch nhằm mở rộng phạm vi dữ liệu, tăng cường tính đại diện vùng miền và hoàn thiện cơ sở thực tiễn phục vụ việc phân tích toàn diện các trải nghiệm, cơ hội và rủi ro của vị thành niên trên không gian mạng trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
Một số hình ảnh đoàn nhóm nghiên cứu tại thực địa:
Nguyễn Thị Hồng Hạnh