Ngày 3 và 4/11/2015, tại Hội trường số 1, Nhà khách Văn phòng Quốc Hội 27A, Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam và Viện Nghiên cứu Phát triển Pháp (IRD) đồng tổ chức hội thảo quốc tế với chủ đề “Chuyển biến kinh tế - xã hội và giáo dục”. Hội thảo được tổ chức với sự tài trợ của Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia và Cơ quan trao đổi Hàn lâm Đức (DAAD).
Tham dự hội thảo, có 120 đại biểu gồm 72 chuyên gia, nhà khoa học đến từ các viện nghiên cứu, trường học ở Hà Nội; 22 đại biểu đến từ các địa phương và 26 đại biểu quốc tế. Về phía Việt Nam, có: PGS. TS Trần Huy Hoàng, phó viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam; đại diện Bộ Lao động Thương binh & Xã hội, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cùng nhiều đại biểu là chuyên gia kinh tế, chuyên gia giáo dục và các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đến từ các cơ quan/viện nghiên cứu trong nước: Viện Khoa học Giáo dục Việt nam, Viện Nghiên cứu Con người, Học viện Quản lý giáo dục, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh, Học Viện Nông nghiệp Việt Nam, Đại học Sư phạm Hà Nội 2, Trường Cán bộ Quản lý giáo dục TP HCM, Mạng lưới hành động vì người di cư (M.net); Đại học Thủ Dầu Một ….
Về phía quốc tế có sự tham gia của: Bà Nolwen Henaff, chuyên gia kinh tế giáo dục, IRD; Ông Marvin Mueller, Cơ quan trao đổi Hàn lâm Đức (DAAD); cùng nhiều đại biểu, nhà nghiên cứu đến từ các nước Pháp, Đức, Mỹ, Indonesia, Campuchia, Bỉ.
Có 62 báo cáo tham luận được gửi tới hội thảo của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Ngoài phiên khai mạc và phiên thảo luận bàn tròn, hội thảo được chia làm hai phiên tiến hành thảo luận song song với 17 báo cáo được trình bày, Phiên 1: Chuyển biến kinh tế - xã hội: yêu cầu về kiến thức, kỹ năng và thực tiễn giáo dục; Phiên 2: Chuyển biến kinh tế - xã hội: lao động trẻ em và một số vấn đề xã hội với giáo dục.
Giáo dục là quốc sách hàng đầu để phát triển đất nước. Trong khi đó, tăng trưởng kinh tế nhanh trong nhiều năm qua ở một số nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, đã kéo theo sự chuyển biến mọi mặt về kinh tế - xã hội. Lợi ích của việc phát triển giáo dục nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội đã được chứng minh trên cả lý luận lẫn thực tiễn. Sự tác động của chuyển biến kinh tế - xã hội lên cung- cầu giáo dục, sự tiếp thu kiến thức và kỹ năng mới để đáp ứng những thay đổi về kinh tế - xã hội là những vấn đề đặt ra, cần được tìm hiểu, giải quyết trong bối cảnh phát triển hiện nay của đất nước.
Các chủ đề được thảo luận liên quan đên giáo dục đào tạo, hướng nghiệp, lao động di cư, lao động trẻ em, đào tạo nhân lực người dân tộc thiểu số, giáo dục trong những gia đình có bố, mẹ đơn thân… đều cho thấy những vấn đề quan ngại trong giáo dục. Đồng thời, các nhà khoa học cũng chia sẻ các quan điểm mang tính giải pháp nhằm hướng đến các chính sách cải thiện chất lượng giáo dục nhằm bắt kịp được với nhu cầu của xã hội và nhà tuyển dụng trong bối cảnh hội nhập hiện nay (ASEAN và TPP).
Bên cạnh đó, các học giả quốc tế đã có những trình bày và chia sẻ kinh nghiệm về giáo dục đào tạo ở đất nước của họ, đồng thời dựa trên những kinh nghiệm thực tiễn ấy thì Việt Nam có thể học hỏi được gì nhằm bắt kịp với quá trình hội nhập. Họ cho rằng, giáo dục cần đáp ứng được các nhu cầu của xã hội. Do đó, đào tạo sinh viên cần có sự gắn kết với các tổ chức tuyển dụng lao động nhằm xây dựng các chương trình giảng dạy bám sát hơn tới nhu cầu của công việc. Mặt khác, cần xây dựng cho sinh viên các kỹ năng chứ không đơn thuần chỉ là đào tạo kiến thức chuyên môn. Việc đó sẽ rất hữu ích cho các em sau khi ra trường tìm việc làm.
Hội thảo là dịp đối thoại giữa các nhà nghiên cứu, các tổ chức quốc tế và các nhà hoạch định chính sách trên cơ sở tri thức khoa học xã hội, tạo diễn đàn, không gian đối thoại và chia sẻ tri thức về giáo dục trong sự chuyển biến kinh tế xã hội ở Việt Nam.
Nguyễn Thị Huệ