Những năm tháng thơ ấu, Người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã chứng kiến cảnh nước mất, nhà tan, đời sống nhân dân lầm than, cơ cực dưới sự thống trị hà khắc và tàn bạo của thực dân Pháp. Người cũng đã chứng kiến những thất bại của phong trào chống thực dân Pháp dưới sự lãnh đạo của các sĩ phu yêu nước... Với tinh thần ham hiểu biết và học hỏi, với tư duy độc lập sáng tạo, Người đã sớm hình thành chí hướng lớn lao.

Khát vọng và hoài bão ấy đã đưa đến một hành trình có lý tưởng, với ý thức rõ rệt về sứ mệnh kiếm tìm một con đường mới để giải phóng đồng bào mình khỏi ách nô lệ. Bác lên đường với hai bàn tay trắng, trong lòng mang một khát vọng lớn, một quyết tâm phi thường nhằm thực hiện mục đích đã chọn.

Sau này, qua nhiều nguồn tài liệu, chúng ta càng hiểu thêm suy nghĩ của Bác trong những ngày tháng 6 năm 1911 ấy. Sự lựa chọn mang tính lịch sử của Người đã mở ra một hướng đi mới trên con đường tìm kiếm độc lập, tự do cho dân tộc đang chìm đắm trong đêm trường nô lệ. Lựa chọn đó là đúng đắn, vì con đường mà Bác tiếp cận, tiếp thu đã đem lại những thành quả to lớn, đó là thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 3-2-1930 - nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam; là sự ra đời nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào năm 1945, mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc - kỷ nguyên độc lập, tự do, nhân dân lao động làm chủ đất nước.

Lý tưởng nhân văn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành cả cuộc đời để hy sinh phấn đấu, như Người đã khẳng định từ đầu năm 1946 với các nhà báo nước ngoài, đó là: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” ([1]). Một sự giản dị mà vô cùng vĩ đại. Hoài bão ấy ở những thời điểm khắc nghiệt như vậy chỉ có thể có trong những trái tim vĩ đại hết lòng vì nước, vì dân.

Có những giá trị mà khi thời gian càng lùi xa thì càng tỏa sáng. 115 năm đã trôi qua kể từ sự kiện lịch sử Bác ra đi tìm đường cứu nước. Người đã đến với Chủ nghĩa Mác-Lênin, đến với các phong trào cách mạng trên thế giới, giác ngộ và vận dụng vào tình hình thực tiễn cách mạng Việt Nam, để trở thành người có công đầu trong việc kết hợp chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa cộng sản, kết hợp độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đem đến tương lai cho đất nước hôm nay.

Đấy là giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh, nền tảng tinh thần, ngọn đuốc soi đường, kim chỉ nam cho mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam, dân tộc Việt Nam. Đấy cũng chính là ngọn lửa cần truyền lại cho các thế hệ sau, không chỉ để tiếp tục vượt qua mọi khó khăn, thử thách, vững vàng tiến bước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển phồn vinh, văn minh, thịnh vượng và hùng cường, mà còn là vũ khí sắc bén chống lại những quan điểm sai trái, những luận điệu thù địch đối với bước đường đi tới của cách mạng Việt Nam.

Hằng năm, cứ vào dịp kỷ niệm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, nhiều hoạt động ý nghĩa đã được tổ chức, với mục tiêu nâng cao nhận thức về truyền thống yêu nước, lịch sử cách mạng, tư tưởng và tấm gương đạo đức của Bác, khơi gợi niềm tự hào, hoài bão và trách nhiệm của nhân dân nói chung, thế hệ trẻ nói riêng, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.

Hình ảnh và bài học từ người thanh niên 21 tuổi, cách đây hơn một thế kỷ bắt đầu cuộc hành trình tìm đường cứu nước, giành độc lập cho dân tộc, đem lại tự do, hạnh phúc cho nhân dân, sẽ tác động tích cực và truyền cảm hứng mạnh mẽ. Đó không chỉ là tình yêu, lòng kính trọng, mà còn là một cách truyền "lửa" thiết thực và cụ thể, để những hoài bão cao cả của Bác, phẩm chất cao đẹp từ tấm gương đạo đức sáng ngời của Bác lan tỏa đến mọi người, nhất là thế hệ trẻ.

[1] Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb CTQG-ST, H.2021, t.4, tr.187