Hội thảo khoa học: “Phụ nữ và trẻ em gái trong xã hội chuyển đổi số: cơ hội và thách thức”
Ngày 30/9/2025, Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Phụ nữ và trẻ em gái trong xã hội chuyển đổi số: cơ hội và thách thức” tại số 1 Liễu Giai, phường Ngọc Hà, Hà Nội. Hội thảo diễn ra theo hai hình thức trực tiếp tại hội trường và trực tuyến dưới sự chủ trì của TS. Nguyễn Đình Tuấn, Viện trưởng Viện nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới và TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, Phó viện trưởng, Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học (Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam).
Hội thảo vinh dự được đón tiếp PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Hội thảo có sự hiện diện của các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học trong lĩnh vực khoa học xã hội và các nhà hoạt động thực tiễn về bình đẳng giới, phụ nữ và trẻ em gái đến từ Bộ, Ban ngành Trung ương (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Nội vụ, Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam), các trường đại học (Học viện Phụ nữ Việt Nam, Trường ĐH Khoa học Xã hội và nhân văn, Đại học Kiểm sát, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; Trường ĐH Lao động - Xã hội), các viện nghiên cứu (Viện Xã hội học và Tâm lý học, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững, Viện Nghiên cứu Văn hóa, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, Viện Khoa học xã hội vùng Tây Nguyên),các tổ chức trong nước và quốc tế (Ngân hàng Thế giới, Tổ chức CARE tại Việt Nam, Tổ chức Plan tại Việt Nam, Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam, Trung tâm Nghiên cứu Giới, Gia đình và Phát triển Cộng đồng). Ngoài ra, còn có các cơ quan thông tấn, báo chí đến dự và đưa tin về Hội thảo.
Về phía Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới có TS. Nguyễn Đình Tuấn, Viện trưởng; TS. Trần Thị Hồng, Phó Viện trưởng cùng toàn thể viên chức, người lao động của Viện.

PGS.TS Nguyễn Đức Minh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm phát biểu chào mừng Hội thảo
Phát biểu chào mừng Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm nhiệt liệt chào mừng sự góp mặt đông đảo của các đại biểu tham dự. Phó Chủ tịch Nguyễn Đức Minh nhấn mạnh, chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có phụ nữ và trẻ em gái. Thực tiễn cho thấy, chuyển đổi số đã mang lại nhiều cơ hội giúp phụ nữ và trẻ em gái dễ dàng hơn trong giao tiếp, tiếp cận giáo dục, tìm kiếm việc làm, thực hiện giao dịch kinh doanh và sử dụng dịch vụ công. Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Nguyễn Đức Minh cũng chỉ ra rằng, bên cạnh cơ hội, phụ nữ và trẻ em gái vẫn phải đối diện với nhiều thách thức như quấy rối, xâm phạm đời tư, bắt nạt trên không gian mạng cũng như sự chênh lệch về cơ hội nghề nghiệp và kỹ năng số. Do đó, Hội thảo này là sáng kiến của Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới để cùng chia sẻ, thảo luận về các cơ hội và thách thức đối với phụ nữ và trẻ em gái, những vấn đề giới nảy sinh trong bối cảnh chuyển đổi số, từ đó đề xuất khuyến nghị chính sách và các chương trình hỗ trợ giúp phụ nữ và trẻ em gái có cơ hội tiếp cận, tham gia và thụ hưởng bình đẳng trong xã hội số.

TS. Nguyễn Đình Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới phát biểu khai mạc hội thảo
Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Nguyễn Đình Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới, trân trọng cảm ơn sự quan tâm chỉ đạo của Lãnh đạo Viện Hàn lâm, cùng sự đồng hành, ủng hộ của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và các đối tác đến từ khắp các bộ, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức xã hội. Viện trưởng nhấn mạnh, chuyển đổi số đang tạo ra những cơ hội to lớn để phụ nữ và trẻ em gái tiếp cận tri thức, dịch vụ, việc làm, qua đó khẳng định và nâng cao vị thế trong xã hội. Tuy nhiên, Viện trưởng cũng chỉ ra những thách thức song hành: từ khoảng cách số, nguy cơ bất bình đẳng, cho đến rủi ro bị tổn thương bởi bạo lực và xâm hại trên không gian mạng. Trong bối cảnh đó, vấn đề đáng quan tâm là liệu phụ nữ và trẻ em gái có nguy cơ bị bỏ lại phía sau do những hạn chế về kiến thức và kỹ năng công nghệ. Viện trưởng tin rằng với sự quan tâm của lãnh đạo Viện Hàn lâm, sự đóng góp trí tuệ của các nhà khoa học, Hội thảo sẽ thành công, đóng góp thiết thực cho hoạch định chính sách và thúc đẩy bình đẳng giới ở Việt Nam.

TS. Trần Thị Hồng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới phát biểu đề dẫn hội thảo
Phát biểu đề dẫn hội thảo, TS. Trần Thị Hồng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới đã tổng hợp những tác động hai mặt của chuyển đổi số đến phụ nữ và trẻ em gái từ 26 bài tham luận được gửi đến Hội thảo. Đồng thời nhấn mạnh rằng trong các bài tham luận phụ nữ và trẻ em gái được đề cập không phải là nhóm thuần nhất mà được phân tích theo nhóm tuổi, nghề nghiệp việc làm, khu vực cư trú để làm rõ về tính chất dễ bị tổn thương với các nhóm phụ nữ nông thôn, phụ nữ khu vực miền núi, nữ lao động di cư, đặc biệt là nhóm di cư làm việc ở khu vực phi chính thức, nhóm trẻ em, nhóm người cao tuổi.
Đoàn chủ trì Hội thảo (Từ trái sang phải: TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, Phó viện trưởng, Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học và TS. Nguyễn Đình Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới)
Tại Hội thảo, trong phiên buổi sáng với tiêu đề “Phụ nữ, trẻ em gái trong xã hội chuyển đổi số - Hàm ý chính sách cho phát triển bao trùm ở Việt Nam”, các đại biểu đã nghe các báo cáo tham luận từ TS. Nguyễn Thị Thanh Thủy (Học viện Phụ nữ Việt Nam), TS. Vũ Thị Thanh và ThS. Nguyễn Thị Huệ (Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới) và TS. Phùng Thanh Thảo (Đại học Kiểm sát Hà Nội). Các tham luận tập trung đi sâu phân tích khía cạnh cơ hội, xem xét cách chuyển đổi số có thể trở thành công cụ thúc đẩy hòa nhập kinh tế - xã hội cho phụ nữ, từ việc tiếp cận bảo hiểm xã hội cho đến phát triển sinh kế bền vững. Các báo cáo cũng chỉ ra những rủi ro và thách thức lớn mà phụ nữ và trẻ em gái phải đối mặt trên không gian mạng, đặc biệt là nguy cơ bị xâm hại và tính dễ bị tổn thương của các nhóm đặc thù như nữ sinh viên. Các báo cáo khẳng định rằng: chuyển đổi số tác động không đồng đều lên tất cả mọi người. Do đó, việc hiểu rõ cả cơ hội lẫn rủi ro đối với từng nhóm phụ nữ (di cư, nông thôn, sinh viên) là yêu cầu cấp thiết để xây dựng các chính sách hỗ trợ hiệu quả, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.
Phần thảo luận, bình luận diễn ra sôi nổi với sự tham gia của GS.TS. Nguyễn Hữu Minh, Chủ tịch Hội Xã hội học Việt Nam; GS.TS. Trần Trung, Giám đốc Học viện Dân tộc (Bộ Dân tộc và Tôn giáo); PGS.TSKH. Lương Đình Hải, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người; PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Lê, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người; ông Nghiêm Hà Hải, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch); PGS.TS. Vũ Mạnh Lợi, nguyên Phó viện trưởng Viện Xã hội học; PGS.TS. Lê Ngọc Văn, chuyên gia độc lập; TS. Hoàng Trung Hải, Trường Đại học Lao động - Xã Hội, Bà Lê Quỳnh Lan, trưởng đại diện Tổ chức Plan tại Việt Nam. Nhiều ý kiến gợi mở định hướng nghiên cứu, đồng thời cung cấp hàm ý chính sách thiết thực.
Phát biểu tổng kết phiên buổi sáng, TS. Nguyễn Đình Tuấn, Viện trưởng ghi nhận các ý kiến đóng góp tại Hội thảo, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của PGS.TS. Nguyễn Đức Minh. Viện trưởng nhấn mạnh, Hội thảo đã thu được những kết quả hết sức giá trị, rằng chuyển đổi số là một cuộc cách mạng toàn diện, đã thay đổi cả cách chúng ta sống, làm việc và tương tác, đòi hỏi sự chuyển mình từ hạ tầng, kỹ năng đến văn hóa số. Phụ nữ và trẻ em gái có thể vươn lên mạnh mẽ nhờ công nghệ, nhưng cũng là đối tượng dễ bị tổn thương và đối mặt với các rủi ro trên không gian mạng. Do đó, an toàn và bình đẳng phải là ưu tiên hàng đầu, mọi chính sách chuyển đổi số cần lấy việc xây dựng môi trường mạng an toàn và trao quyền cho phụ nữ, trẻ em gái làm trọng tâm.

Các đại biểu tham dự Hội thảo chụp ảnh lưu niệm
Buổi chiều là phiên họp nội bộ của Viện, tiếp tục thảo luận định hướng nghiên cứu về phụ nữ, trẻ em gái trong xã hội chuyển đổi số. Nhiều ý kiến phát biểu, thảo luận đã chỉ ra các vấn đề cần nghiên cứu như các vấn đề giới nảy sinh trong xã hội chuyển đổi số; Sự thay đổi cấu trúc xã hội từ chuyển đổi số ảnh hưởng đến nữ giới và nam giới; Hướng nghiên cứu từ các đơn vị cung cấp dịch vụ số về sự quan tâm của họ và nhạy cảm giới; Kinh nghiệm thế giới về hòa nhập số, phòng chống tội phạm mạng,....
Đặc biệt, cần những nghiên cứu sâu hơn trong tương lai để hiểu rõ hơn tác động của AI và công nghệ tới các nhóm yếu thế, đồng thời phải có bộ chỉ số đo lường cụ thể về hòa nhập số.
Tiếp thu những kết quả quý báu này, Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới sẽ tiếp tục vai trò tiên phong trong nghiên cứu, tham mưu chính sách, đóng góp tri thức khoa học vào tiến trình chuyển đổi số của đất nước, hướng tới thúc đẩy bình đẳng giới trong xã hội chuyển đổi số và bảo vệ quyền cho các nhóm xã hội dễ bị tổn thương, trong đó có phụ nữ và trẻ em gái.
Hoàng Hoa Mai, Nguyễn Thị Huệ
Các cơ quan thông tấn báo chí đưa tin về Hội thảo:
Cổng thông tin điện tử của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam
https://vass.gov.vn/tin-tuc/tin-tuc/hoi-thao-khoa-hoc-phu-nu-va-tre-em-gai-trong-xa-ho-d14-t9704.html
Báo Phụ nữ Việt Nam Cơ hội, thách thức đối với phụ nữ và trẻ em gái trong chuyển đổi số
Thông tấn xã Việt Nam Chính sách hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái trong xã hội chuyển đổi số
https://happyvietnam.vnanet.vn/chinh-sach-ho-tro-phu-nu-va-tre-em-gai-trong-xa-hoi-chuyen-doi-so/46804.html
Báo Vietnamnet https://vietnamnet.vn/phu-nu-va-tre-em-gai-trong-xa-hoi-chuyen-doi-so-co-hoi-va-thach-thuc-2447636.html
Báo mới https://baomoi.com/chinh-sach-ho-tro-phu-nu-va-tre-em-gai-trong-xa-hoi-chuyen-doi-so-c53368862.epi?gidzl=pnxUG2Sir4d11Df4AplMJCC4t4yoOOKNs0NRJp0wW13N3jrFFchQ580FqHjcQjyOZWxJ6c7V1Zyw8I3HIG