Thứ Sáu, 20/03/2026 02:26 CH
Hạnh phúc của học sinh trung học phổ thông ở địa bàn Hà Nội
“Hạnh phúc của học sinh trung học phổ thông ở địa bàn Hà Nội” là nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở do Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới chủ trì, tiến sĩ Trần Quý Long làm chủ nhiệm thực hiện năm 2025. Mục tiêu của nghiên cứu nhằm nhận diện thực trạng và các yếu tố tác động đến hạnh phúc của học sinh trung học phổ thông. Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát 255 học sinh các lớp 10, 11 và 12 của 02 trường trung học phổ thông tại hai khu vực nông thôn và đô thị ở địa bàn Hà Nội.

Ảnh
minh hoạ (AI-generated)
Nghiên cứu đã khảo sát và phân tích hạnh phúc của học sinh
trung học phổ thông ở 4 khía cạnh: bản thân, gia đình, trường học và bạn bè. Kết
quả phân tích cho thấy, các yếu tố cá nhân và gia đình có ảnh hưởng đến hạnh
phúc của học sinh trung học phổ thông. Giới tính là yếu tố đặc trưng cá nhân ảnh hưởng đáng kể
đến mức độ hạnh phúc của học sinh trung học phổ thông. Học sinh nữ có mức độ hạnh
phúc thấp hơn học sinh nam. Sức khỏe thể chất có tác động mạnh đến hạnh phúc của học sinh
trung học phổ thông. Học sinh có tình trạng sức khỏe tốt thường có cảm xúc tích
cực, năng lượng học tập cao, ít lo lắng, từ đó cảm nhận cuộc sống hạnh phúc
hơn.
Điều kiện sống cũng là yếu tố
quan trọng ảnh hưởng đến hạnh phúc của học sinh trung học phổ thông. Học sinh
trong gia đình có mức sống cao hơn thường cảm thấy an toàn, ít lo toan tài
chính và có điều kiện học tập, vui chơi, chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Mức sống
khá giả giúp cha mẹ có nhiều thời gian quan tâm, trò chuyện với con cái, đồng
thời tạo cơ hội để các em tham gia các hoạt động ngoại khóa, mở rộng trải nghiệm
và tăng cảm xúc tích cực. Ngược lại, học sinh sống trong gia đình khó khăn thường
chịu áp lực kinh tế, thiếu điều kiện học tập, phải phụ giúp gia đình hoặc cảm
thấy tự ti, làm giảm sự hài lòng với cuộc sống. Kết quả này cũng gợi ra vấn đề
bất bình đẳng xã hội là yếu tố tiềm ẩn ảnh hưởng đến hạnh phúc học đường.
Các yếu tố gia đình đóng vai trò nổi bật trong việc ảnh
hưởng đến hạnh phúc của học sinh trung học phổ thông như tâm trạng bố mẹ, mối quan hệ
giữa học sinh và bố mẹ. Học sinh có quan hệ tốt với cha mẹ cảm thấy được yêu
thương, tôn trọng và chia sẻ, từ đó có mức độ hạnh phúc cao hơn. Ngược lại, căng
thẳng, xung đột hoặc thiếu quan tâm trong gia đình khiến học sinh dễ rơi vào trạng
thái cô đơn, bất an. Quan hệ gắn bó, tin tưởng giữa bố mẹ và con cái là nền tảng
tinh thần giúp học sinh ổn định cảm xúc, phát triển nhân cách và hướng đến cuộc
sống tích cực. Cuối cùng, nơi cư trú cũng ảnh hưởng đến hạnh phúc của học sinh
trung học phổ thông. Mức độ hạnh phúc của học sinh ở khu vực nông thôn thấp hơn
học sinh ở thành thị.
Hạnh phúc của học
sinh trung học phổ thông không đến từ một yếu tố đơn lẻ, mà là sự tổng hòa của
các mối quan hệ với bản thân, với gia đình, với nhà trường và với bạn. Khi mỗi
khía cạnh này được chăm sóc đúng cách, học sinh sẽ cảm thấy an toàn, tự tin và
hạnh phúc trên hành trình trưởng thành. Để làm được điều đó, không chỉ học sinh
mà cả cha mẹ, thầy cô giáo và xã hội cần đồng hành và hỗ trợ cho các em. Hạnh
phúc của học sinh trung học phổ thông hiện tại chính là nền tảng cho một thế hệ
trẻ phát triển toàn diện và bền vững trong tương lai.
Những kết quả của
nghiên cứu đặt ra một số vấn đề học thuật và thực tiễn quan trọng. Thứ nhất, kết
quả chỉ ra sự khác biệt trong trải nghiệm hạnh phúc của học sinh trung học phổ
thông xuất phát từ giới tính, điều kiện kinh tế - xã hội, và cấu trúc gia đình.
Thứ hai, việc cải thiện mức độ hạnh phúc của học sinh trung học phổ thông không
thể tách rời khỏi chính sách hỗ trợ gia đình, can thiệp tâm lý học đường và thiết
kế môi trường học tập thân thiện, toàn diện. Nghiên cứu khuyến nghị các nhà hoạch
định chính sách, các cơ sở giáo dục đào tạo và gia đình cần nhận thức rõ vai
trò của hạnh phúc của học sinh trung học phổ thông như một chỉ số phát triển
con người bền vững. Không chỉ góp phần cải thiện kết quả học tập, việc nâng cao
hạnh phúc cho học sinh trung học phổ thông còn đóng vai trò bảo vệ sức khỏe tâm
thần, nâng cao đời sống tinh thần, và thúc đẩy sự phát triển xã hội tích cực ở
thế hệ trẻ.
Trần Quý Long