Khủng hoảng trách nhiệm cá nhân trong xã hội số: Một tiếp cận từ triết học hiện sinh
Bài viết phân tích hiện tượng khủng hoảng trách nhiệm cá nhân trong xã hội số từ góc nhìn triết học hiện sinh. Trong cách tiếp cận này, trách nhiệm không chỉ được hiểu như một chuẩn tắc đạo đức hay pháp lý, mà gắn liền với tự do và với tư cách chủ thể của hành động. Trên cơ sở phân tích các quan niệm hiện sinh về tự do, lựa chọn và trách nhiệm của chủ thể hành động, bài viết xem xét cách mà môi trường số làm biến đổi điều kiện trong đó cá nhân kinh nghiệm hành động của chính mình

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích khái niệm kết hợp với tổng quan chọn lọc các nghiên cứu liên ngành về xã hội số. Kết quả cho thấy sự suy yếu của trách nhiệm cá nhân trong môi trường số không xuất phát từ việc cá nhân mất đi tự do, mà từ những biến đổi trong cách hành động được trải nghiệm. Tính ẩn danh làm mờ vai trò tác giả của hành vi; tốc độ và tính phân tán của tương tác trực tuyến làm suy yếu cảm nhận về cam kết; trong khi các cấu trúc tương tác được thiết kế sẵn của nền tảng có thể hạn chế khả năng tự phản tư của cá nhân đối với lựa chọn của mình.Từ đó, bài viết cho rằng khủng hoảng trách nhiệm trong xã hội số phản ánh sự căng thẳng giữa điều kiện hiện sinh của tự do và những hình thức hành động được trung gian bởi công nghệ. Cách tiếp cận này góp phần bổ sung góc nhìn triết học cho nghiên cứu về xã hội số đương đại.

 

Bài viết của tác giả Trần Thị Thảo, Trung tâm Lý luận Chính trị & Giáo dục Thể chất, Trường Đại học Kinh tế - Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh, đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới số 1(04) 2026.

 

  Toàn văn bài viết: 2026_ NCCNGDG so 1(04)_Tran Thi Thao_Khung hoang trach nhiem ca nhan.pdf

 

 

 


Trần Thị Thảo
Nguồn bài viết: Tạp chí Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới
  • Sinh hoạt khoa học: Trao đổi các hướng nghiên cứu về giới, gia đình và phát triển

    Ngày 19/11/2026, Phòng Nghiên cứu Giới và Phát triển, Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới tổ chức sinh hoạt khoa học với các báo cáo nghiên cứu tập trung vào các vấn đề về giới, gia đình, giáo dục và phát triển. Buổi sinh hoạt là dịp để các cán bộ nghiên cứu trình bày kết quả, trao đổi học thuật, tiếp nhận ý kiến phản biện và hoàn thiện các hướng nghiên cứu chuyên môn.

  • Phân biệt tuổi tác đối với người cao tuổi trong môi trường gia đình từ góc độ lý thuyết và thực tiễn nghiên cứu tại Việt Nam

    Nghiên cứu về phân biệt tuổi tác đối với người cao tuổi (NCT) thường tập trung vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe hoặc thị trường lao động, trong khi môi trường gia đình lại ít được chú ý. Bài viết này tổng quan các khung lý thuyết nền tảng về phân biệt tuổi tác đối với NCT, bao gồm thuyết hiện đại hóa, định kiến tuổi tác, phân biệt tuổi tác nhân từ và phân biệt tuổi tác nội tâm hóa, để làm rõ những cơ chế phân biệt đối xử đối với NCT trong môi trường gia đình. Khi đặt trong bối cảnh xã hội Việt Nam đang chuyển đổi mạnh mẽ từ truyền thống sang hiện đại, bài viết phân tích sự đứt gãy của “chữ Hiếu”, sự tước đoạt quyền tự quyết. Qua đó, nghiên cứu chỉ ra những khoảng trống trong nghiên cứu ở Việt Nam về chủ đề này và đề xuất các hướng nghiên cứu trong tương lai, đồng thời nhấn mạnh việc ứng dụng các phương pháp liên ngành, phối hợp định lượng và định tính để làm rõ hơn các chiều kích tinh vi của phân biệt tuổi tác, góp phần xây dựng các chính sách an sinh xã hội toàn diện hơn vì mục tiêu già

  • Định giá công việc chăm sóc - Gợi mở giải pháp phát huy vai trò của nữ giới trong phát triển kinh tế bạc

    Tại Hội thảo “Vai trò của nữ giới trong phát triển nền kinh tế bạc” do Học viện Tài chính tổ chức, TS. Trần Thị Hồng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới, đã trình bày tham luận “Vai trò của nữ giới trong kinh tế chăm sóc thông qua cơ chế định giá công việc chăm sóc và các giải pháp chuyển hóa thành động lực tăng trưởng kinh tế”. Tham luận góp phần làm rõ giá trị kinh tế của công việc chăm sóc, đặc biệt là lao động chăm sóc không được trả công do phụ nữ đảm nhận, đồng thời đề xuất các giải pháp đo lường, ghi nhận và chuyển hóa nguồn lực này thành động lực phát triển kinh tế.

  • Quan niệm về sự chuẩn bị cho tuổi già của người dân đô thị hiện nay (nghiên cứu tại Hà Nội)

    Việc chuẩn bị cho tuổi già sẽ giúp cá nhân đảm bảo chất lượng cuộc sống khi về già, đồng thời làm giảm gánh nặng cho hệ thống phúc lợi của nhà nước. Tuy nhiên, chủ đề này còn chưa được quan tâm nhiều ở Việt Nam. 

  • Ảnh hưởng của việc cha mẹ lao động di cư nông thôn - đô thị đến chăm sóc và giáo dục con cái

    Sử dụng phương pháp phân tích tư liệu sẵn có từ các nghiên cứu trong khu vực về ảnh hưởng của cha mẹ di cư đến con cái, bài viết hướng đến nhóm trẻ em trong các gia đình di cư nhằm tìm hiểu những ảnh hưởng của việc cha mẹ di cư đến việc chăm sóc và giáo dục con cái.

  • Biến đổi chức năng kinh tế và giáo dục trong các gia đình có người di cư lao động quốc tế

    Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, hiện tượng người lao động Việt Nam di cư đi làm việc ở nước ngoài ngày càng phổ biến, kéo theo những biến đổi đáng kể trong cấu trúc và chức năng gia đình. Bài viết phân tích sự biến đổi chức năng kinh tế và chức năng giáo dục trong các gia đình có người di cư lao động quốc tế. Kết quả cho thấy, mặc dù kiều hối do bố, mẹ đi lao động nước ngoài gửi về góp phần cải thiện đời sống và nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục của trẻ, nhưng sự vắng mặt của cha/mẹ trong thời gian dài làm suy giảm chức năng giáo dục trực tiếp, ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lý của trẻ em. Từ đó, tác giả đưa ra kết luận và một số ý kiến của cá nhân về sự biến đổi chức năng kinh tế và giáo dục trong các gia đình có bố, mẹ di cư lao động quốc tế.

  • Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Giữ gia đình là giữ nếp nhà, giữ văn hóa, giữ sức mạnh trường tồn của dân tộc

    Nhân dịp kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi Thư chúc mừng tới các gia đình Việt Nam ở trong nước và nước ngoài, khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của gia đình đối với sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới. Trang thông tin điện tử Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới xin trân trọng giới thiệu toàn văn nội dung thư.

  • Kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2026): Gia đình hạnh phúc – Quốc gia thịnh vượng

    Ngày 28/6 hằng năm là Ngày Gia đình Việt Nam – dịp để tôn vinh những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam, đồng thời khẳng định vai trò của gia đình trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Năm 2026 đánh dấu 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2026) với chủ đề "Gia đình hạnh phúc – Quốc gia thịnh vượng", nhấn mạnh thông điệp: xây dựng gia đình hạnh phúc chính là nền tảng quan trọng để phát triển con người, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và hướng tới sự phát triển bền vững của quốc gia.

  • Kỷ niệm 25 năm ngày Gia đình Việt Nam (28/06/2001 - 28/06/2026): Quan điểm của Đảng về xây dựng gia đình

    Năm 2026 đánh dấu cột mốc 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/06/2001 - 28/06/2026). Nhìn lại chặng đường một phần tư thế kỷ, có thể thấy rõ sự nhất quán và phát triển liên tục trong quan điểm của Đảng về xây dựng gia đình Việt Nam, từ việc xác định gia đình là “tế bào của xã hội” đến việc xây dựng “hệ giá trị gia đình” chuẩn mực trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

  • Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Xu hướng biến đổi của gia đình Việt Nam qua các thời kỳ - Thực trạng và giải pháp”

    Nhân kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026), ngày 24/6 tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Xu hướng biến đổi của gia đình Việt Nam qua các thời kỳ - Thực trạng và giải pháp”. Hội thảo là diễn đàn để các chuyên gia, nhà khoa học, các nhà quản lý cùng nhau trao đổi, thảo luận về thực trạng, xu hướng biến đổi của gia đình Việt Nam và các giải pháp, kiến nghị xây dựng gia đình Việt Nam ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh trong kỷ nguyên phát triển mới.

Tin liên quan
1 2 3 4 5  ... 
image advertisement
Tin mới
Thông báo
Ấn phẩm
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1
VIỆN NGHIÊN CỨU CON NGƯỜI, GIA ĐÌNH VÀ GIỚI
Địa chỉ: Số 27 Trần Xuân Soạn, Hai Bà Trưng, Hà Nội (trụ sở chính)
9A Kim Mã Thượng, Ba Đình, Hà Nội
Điện thoại: 024.38252372
Email: ihfgs.vass@gmail.com