Khủng hoảng trách nhiệm cá nhân trong xã hội số: Một tiếp cận từ triết học hiện sinh
05/06/2026
Bài viết phân tích hiện tượng khủng hoảng trách nhiệm cá nhân trong xã hội số từ góc nhìn triết học hiện sinh. Trong cách tiếp cận này, trách nhiệm không chỉ được hiểu như một chuẩn tắc đạo đức hay pháp lý, mà gắn liền với tự do và với tư cách chủ thể của hành động. Trên cơ sở phân tích các quan niệm hiện sinh về tự do, lựa chọn và trách nhiệm của chủ thể hành động, bài viết xem xét cách mà môi trường số làm biến đổi điều kiện trong đó cá nhân kinh nghiệm hành động của chính mình
Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích khái niệm kết hợp với tổng quan chọn lọc các nghiên cứu liên ngành về xã hội số. Kết quả cho thấy sự suy yếu của trách nhiệm cá nhân trong môi trường số không xuất phát từ việc cá nhân mất đi tự do, mà từ những biến đổi trong cách hành động được trải nghiệm. Tính ẩn danh làm mờ vai trò tác giả của hành vi; tốc độ và tính phân tán của tương tác trực tuyến làm suy yếu cảm nhận về cam kết; trong khi các cấu trúc tương tác được thiết kế sẵn của nền tảng có thể hạn chế khả năng tự phản tư của cá nhân đối với lựa chọn của mình.Từ đó, bài viết cho rằng khủng hoảng trách nhiệm trong xã hội số phản ánh sự căng thẳng giữa điều kiện hiện sinh của tự do và những hình thức hành động được trung gian bởi công nghệ. Cách tiếp cận này góp phần bổ sung góc nhìn triết học cho nghiên cứu về xã hội số đương đại.
Bài viết của tác giả Trần Thị Thảo, Trung tâm Lý luận Chính trị & Giáo dục Thể chất, Trường Đại học Kinh tế - Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh, đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới số 1(04) 2026.
Toàn văn bài viết:
2026_ NCCNGDG so 1(04)_Tran Thi Thao_Khung hoang trach nhiem ca nhan.pdf
Trần Thị Thảo
Nguồn bài viết: Tạp chí Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới