Cuốn sách Chiến lược của Mỹ và Trung Quốc đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và hàm ý chính sách cho Việt Nam được hoàn thiện dựa trên cơ sở kết quả đề tài cấp bộ cùng tên của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam giao cho Viện Kinh tế và Chính trị thế giới tổ chức chủ trì, chủ biên và các đồng tác giả thực hiện.

          Nội dung cuốn sách được chia thành ba chương:

        Chương 1. Khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương: Khái niệm, đặc điểm cơ bản và vai trò đối với Mỹ và Trung Quốc. Các tác giả đưa ra các khái niệm và nhân tố cơ bản dẫn đến sự điều chỉnh chiến lược của Mỹ và Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Các nhân tố được đề cập tới bao gồm: Những biến đổi của tình hình kinh tế thế giới sau Chiến tranh lạnh, khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trở thành khu vực hội tụ nhiều nền kinh tế năng động của thế giới; Xu thế hợp tác và hội nhập trong khu vực ngày càng gia tăng; Xu thế toàn cầu hóa chậm lại; Sự gia tăng tầm ảnh hưởng của các cường quốc trong khu vực ngày càng cạnh tranh gay gắt, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc; Những xung đột về an ninh tại khu vực; và Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư. Cũng trong chương này, các tác giả nêu vai trò của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương đối với Mỹ và Trung Quốc.

        Chương 2. Chiến lược của Mỹ và Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Trong khuôn khổ chương thứ hai của cuốn sách, các tác giả phân tích chiến lược của Mỹ và Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương dựa trên việc phân tích Mục tiêu chiến lược của Mỹ và Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương; Các phương thức thực hiện và biện pháp triển khai chiến lược của Mỹ và Trung Quốc đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương; và Đánh giá kết quả thực thi chiến lược của Mỹ và Trung Quốc đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

        Chương 3. Đánh giá tác động của chiến lược của Mỹ và Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và hàm ý chính sách cho Việt Nam. Trước hết, các tác giả trình bày tác động trong quan hệ Mỹ-Trung và tác động cộng hưởng đối với khu vực trong quan hệ ngoại giao; trong quan hệ kinh tế; trong quan hệ an ninh, quân sự và tác động cộng hưởng đối với khu vực. Tiếp theo, các tác giả phân tích tác động chiến lược của Mỹ và Trung Quốc đến khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương nói chung và các nước trong khu vực nói riêng, bao gồm cả tác động tích cực và tiêu cực. Tổng kết chương cuối cùng của cuốn sách, các tác giả đưa ra ý kiến về xu hướng chiến lược của Mỹ và Trung Quốc tại khu vực trong những năm tới, và đưa ra hàm ý chính sách cho Việt Nam.

        Đối với Mỹ, Việt Nam cần tiếp tục mở rộng quan hệ hợp tác với Mỹ đặc biệt trong chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương, cũng như thúc đẩy các hoạt động hợp tác về an ninh và quốc phòng với Mỹ, thúc đẩy đàm phán FTA, tranh thủ các cơ hội từ các sáng kiến của Mỹ liên quan tới chiến lược FOIP và tận dụng thời cơ để phát triển kinh tế biển. Đồng thời, Việt Nam cần nhất quán trong chính sách “không chọn bên”, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.

       Đối với Trung Quốc, Việt Nam cần nhận thức sâu sắc cả góc độ đối tác và đối tượng của Trung Quốc về các mặt an ninh, về kinh tế và về vị thế quốc tế; qua đó hóa giải mâu thuẫn để duy trì môi trường hòa bình và củng cố tình hữu nghị quan hệ láng giềng, song song với việc kiên quyết giữ vững lập trường và đấu tranh với Trung Quốc trong việc bảo vệ chủ quyền, biển đảo, nhất là về chủ quyền hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

       Cuốn sách là nguồn tư liệu cung cấp nhiều tri thức đáng quý về chiến lược của Mỹ và Trung Quốc đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đồng thời đưa ra nhiều đề xuất chính sách đối với Việt Nam.

Đặng Thị Quỳnh Anh